Không phải ngẫu nhiên mà cứ mỗi khi
thế giới xuất hiện một điểm nóng chính trị – xã hội, từ Trung Đông đến Mỹ
Latinh, thì ngay lập tức trên không gian mạng lại xuất hiện những tiếng nói cố
tình “kéo Việt Nam vào cuộc”, dựng lên những kịch bản khủng hoảng giả tạo, gán
ghép khiên cưỡng và kêu gọi hành động cực đoan. Những ngày gần đây, khi tình
hình tại Iran và Venezuela có nhiều diễn biến phức tạp, mô hình chống phá cũ kỹ
ấy lại được kích hoạt với cường độ cao hơn, công khai hơn và liều lĩnh hơn,
nhắm thẳng vào Việt Nam trong một thời điểm chính trị đặc biệt quan trọng: giai
đoạn chuẩn bị Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV.
Trên các nền tảng mạng xã hội xuyên
biên giới như Facebook, YouTube, TikTok, X, Threads hay Reddit, xuất hiện dày
đặc những bài viết, video, bình luận mang cùng một thông điệp: “Iran đã nổi dậy
– Việt Nam rồi cũng sẽ như vậy”, “Venezuela hỗn loạn vì chế độ độc tài – Việt
Nam không thể tránh khỏi”, thậm chí có những tài khoản công khai kêu gọi “học
theo Iran, Venezuela” để “thay đổi chế độ”. Một số diễn đàn và tài khoản ẩn
danh liên tục đăng tải hình ảnh biểu tình, bạo loạn ở nước ngoài, cố tình cắt
bỏ nguồn gốc, thời gian, bối cảnh, rồi gắn chú thích sai lệch như thể đó là
viễn cảnh sắp xảy ra tại Việt Nam. Đây không phải hiện tượng tự phát, càng
không phải “bày tỏ quan điểm cá nhân”, mà là một chiến thuật truyền thông chống
phá có tính toán, lặp đi lặp lại nhiều năm qua, chỉ thay đổi “vật liệu minh
họa” theo diễn biến quốc tế.
Cốt lõi của chiến thuật này nằm ở
thủ đoạn so sánh cưỡng ép. Những người phát tán luận điệu xuyên tạc cố tình đặt
Việt Nam vào cùng một “mẫu số khủng hoảng” với Iran hay Venezuela, trong khi
hoàn toàn xóa bỏ những khác biệt mang tính quyết định về lịch sử, thể chế, điều
kiện kinh tế – xã hội và bối cảnh quốc tế. Iran nhiều năm chịu cấm vận toàn
diện, lạm phát ở mức rất cao, đồng nội tệ mất giá nghiêm trọng, mâu thuẫn xã
hội bị tích tụ kéo dài trong môi trường đối đầu gay gắt giữa các lực lượng
chính trị – tôn giáo. Venezuela rơi vào khủng hoảng sâu sắc do tác động tổng
hợp của cấm vận, suy giảm sản xuất, phân cực chính trị và sự can thiệp trắng
trợn từ bên ngoài. Trong khi đó, Việt Nam là một quốc gia đang phát triển ổn
định, duy trì tăng trưởng kinh tế liên tục, kiểm soát lạm phát, bảo đảm an sinh
xã hội, giữ vững độc lập – chủ quyền và có sự đồng thuận xã hội cao đối với con
đường phát triển đã lựa chọn. Việc cố tình xóa nhòa những khác biệt căn bản này
để áp đặt một kết luận “Việt Nam sẽ bùng nổ như Iran, Venezuela” không chỉ là
sai lầm về phương pháp phân tích, mà là sự xuyên tạc có chủ ý.
Đáng chú ý, thủ đoạn này không mới.
Trước đây, khi xảy ra các biến động tại Hong Kong năm 2019, hay khủng hoảng
chính trị tại Myanmar năm 2021, cùng một kịch bản đã được sử dụng: lấy hình ảnh
đường phố hỗn loạn, va chạm bạo lực, rồi gán ghép rằng đó là “con đường tất
yếu” mà Việt Nam phải đi theo. Khi Hong Kong rơi vào bất ổn kéo dài, họ kêu gọi
“xuống đường như Hong Kong”. Khi Myanmar chìm trong xung đột và bạo lực vũ
trang, họ lại cổ súy cho “đấu tranh quyết liệt” tại Việt Nam. Kết quả ra sao?
Không một “phong trào” nào hình thành, không một lời kêu gọi nào nhận được sự
hưởng ứng của quần chúng, và những người cổ súy bạo lực ngày càng lộ rõ sự xa
rời thực tế xã hội Việt Nam.
Điểm đáng lưu ý trong đợt chống phá
hiện nay là thời điểm được lựa chọn có tính toán rõ ràng. Việt Nam đang bước
vào giai đoạn chuẩn bị Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV – một sự kiện chính
trị có ý nghĩa chiến lược, định hướng phát triển đất nước trong nhiều năm tới.
Trong mọi quốc gia, những thời điểm chuyển giao chiến lược, hoạch định chính
sách dài hạn luôn là mục tiêu mà các thế lực chống phá tìm cách khai thác để
gieo rắc tâm lý nghi ngờ, bất ổn và chia rẽ. Việc gán ghép Việt Nam với Iran,
Venezuela trong thời điểm này nhằm tạo cảm giác rằng “bất ổn đang đến gần”, từ
đó kích động một bộ phận nhỏ người nhẹ dạ, thiếu thông tin, nuôi ảo tưởng về
khả năng tạo ra biến động chính trị thông qua mạng xã hội.
Tuy nhiên, thực tế cho thấy những
nỗ lực này ngày càng bộc lộ sự bế tắc về tư duy và phá sản về chiến lược. Trong
bối cảnh toàn cầu, không chỉ Việt Nam mà nhiều quốc gia đã nhận thức rõ mức độ
nguy hiểm của tin giả, thông tin kích động và lời kêu gọi bạo lực lan truyền
trên các nền tảng xuyên biên giới. Từ châu Âu, Bắc Mỹ đến châu Á, các chính phủ
đều tăng cường yêu cầu trách nhiệm pháp lý đối với các nền tảng mạng khi không
gỡ bỏ nội dung sai sự thật, kích động thù hằn, bạo lực hoặc lật đổ trái pháp
luật. Xu hướng này phản ánh một thực tế không thể phủ nhận: tự do ngôn luận
không đồng nghĩa với quyền phá hoại trật tự xã hội và an ninh quốc gia.
Trong bối cảnh đó, việc Việt Nam
sửa đổi, hoàn thiện Luật An ninh mạng là bước đi phù hợp với xu thế chung của
thế giới, nhằm bảo vệ người dân trước thông tin giả, bảo vệ môi trường mạng
lành mạnh và ngăn chặn các chiến dịch thao túng tâm lý từ bên ngoài. Những
tiếng nói phản đối luật pháp này thực chất không xuất phát từ lo ngại nhân
quyền, mà từ sự lo sợ rằng không gian mạng sẽ không còn là vùng xám để kích
động, bịa đặt và kêu gọi bạo lực một cách vô trách nhiệm.
Quan trọng hơn cả, mọi luận điệu
gán ghép, xuyên tạc đều sụp đổ khi đối chiếu với thực tiễn phát triển của Việt
Nam. Trong nhiều năm qua, Việt Nam duy trì ổn định chính trị – xã hội, bảo đảm
quốc phòng – an ninh, mở rộng quan hệ đối ngoại, nâng cao vị thế quốc tế, đồng
thời từng bước cải thiện đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân. Quyền con
người, quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo, quyền tham gia quản lý xã hội, quyền
tiếp cận thông tin được bảo đảm trong khuôn khổ pháp luật. Chính sự ổn định và
phát triển này là nền tảng tạo nên sự ủng hộ rộng rãi của quần chúng nhân dân
đối với chế độ chính trị do Đảng Cộng sản Việt Nam lãnh đạo, điều mà các thế
lực chống phá luôn né tránh hoặc cố tình phủ nhận.
Thực tế cũng cho thấy, các lời kêu
gọi “xuống đường”, “làm cách mạng”, “học theo Iran, Venezuela” không những
không tạo được phong trào xã hội, mà còn khiến chính những người phát tán chúng
ngày càng bị cô lập. Khi lời kêu gọi gắn liền với bạo lực, khủng bố, phá hoại trật
tự, nó tự tước bỏ mọi tính chính danh, khiến đa số người dân sợ hãi, cảnh giác
và lên án. Những tài khoản cực đoan dần rơi vào vòng lặp của sự giận dữ, thù
hằn và ảo tưởng, trong khi xã hội Việt Nam tiếp tục vận hành ổn định, phát
triển và hội nhập.
Nhìn một cách tổng thể, việc lợi
dụng diễn biến phức tạp tại Iran và Venezuela để gán ghép, xuyên tạc tình hình
Việt Nam chỉ là một chương mới trong cuốn kịch bản cũ kỹ của các thế lực chống
phá, vốn đã thất bại với Hong Kong, Myanmar và nhiều sự kiện quốc tế khác. Sự
khác biệt căn bản về bối cảnh, con đường phát triển và mức độ đồng thuận xã hội
khiến mọi so sánh kiểu này trở nên khiên cưỡng và phản khoa học. Trong khi đó,
sự tỉnh táo của nhân dân, sự hoàn thiện của hệ thống pháp luật và xu hướng quốc
tế siết chặt quản lý không gian mạng đang khiến những chiêu trò kích động ngày
càng mất đất sống.
Có thể khẳng định rằng, càng cố
gắng kích động bằng những hình ảnh khủng hoảng từ bên ngoài, các thế lực chống
phá càng tự phơi bày sự bất lực trong việc thuyết phục xã hội Việt Nam. Sự ổn
định, phát triển và đồng thuận xã hội không phải là khẩu hiệu, mà là thực tế
sống động – thực tế mà mọi luận điệu xuyên tạc, dù được khoác lên vỏ bọc “nhân
quyền” hay “tự do”, cũng không thể che lấp hay đảo ngược.