MÙA GIẢI THƯỞNG CỦA CÁC TRÍ THỨC ZÂN CHỦ HAY CHIA TIỀN CHO "NGƯỜI NHÀ"

Cuối tháng 3 nắng nóng, đó chính là mùa giải thưởng của các trí thức zân chủ. Đến hẹn lại lên, năm nào cũng vậy, các trí thức zân chủ bày ra hai giải thưởng lớn: Một là giải thưởng Phan Chu Trinh, hai là giải thưởng Văn Việt. Mọi năm, hai giải này chặn đầu chặn cuối tháng 3, nhưng năm nay, hai giải này gối nhau liên tiếp trong hai ngày 24 và 25 tháng 3 tại Thành phố Hồ Chí Minh. Trong cả 2 buổi trao giải này, người ta đều thấy những gương mặt quen thuộc của  “Nhóm Kiến nghị 72” như Nguyên Ngọc, Nguyễn Quang A, Hoàng Hưng, Phạm Xuân Nguyên, Hoàng Dzũng…v…v…

Giải thưởng Phan Chu Trinh năm nay có chất lượng khá hơn những năm ngoái nhưng vẫn chỉ gói gọn trong phe cánh của nhóm trí thức 72. Dịch giả Nguyễn Tùng (giải dịch thuật) và nhà nghiên cứu Phan Cẩm Thượng (giải nghiên cứu) là hai cây bút quen thuộc của NXB Tri Thức, đầu nậu giúp các trí thức chống đối này có vị trí chính thống hiện nay. Nên nhớ, ông Chu Hảo, giám đốc NXB Tri Thức đồng thời cũng là BTC giải thưởng Phan Chu Trinh. Giám đốc của NXB Tri Thức lại đi trao giải cho các CTV thân thiết của NXB Tri Thức ở một giải thưởng tự PR mình là độc lập và công tâm, rõ là trò nực cười, chẳng khác nào “mèo khen mèo dài đuôi”. Lố bịch hơn hết là giải thưởng trao cho Dương Thụ về những đóng góp thúc đẩy văn hóa giáo dục. Ai cũng biết Dương Thụ tổ chức 2 quán café Salon Café thứ 7 ở Thành phố Hồ Chí Minh và Hà Nội. Tại đây, các trí thức zân chủ thường xuyên tổ chức các buổi nói chuyện, vừa để tuyên truyền, vừa để PR cho nhau. Dương Thụ cũng đặc biệt thân thiết với Chu Hảo và thường xuyên mời Chu Hảo làm MC tại Salon Café Thứ Bảy. Như vậy, giải thưởng Phan Chu Trinh đã trở thành một hình thức chia tiền cho “người nhà” của NXB Tri Thức mà đại diện là GS Chu Hảo.

Tương tự như giải thưởng Phan Chu Trinh, giải thưởng Văn Việt cũng là một hình thức chia tiền cho “người nhà”. Giải Văn Việt thực sự không phải để trao tặng các cây bút xuất sắc trong lĩnh vực văn học mà là cách để Nguyên Ngọc và Hoàng Hưng kết nối với một số đối tượng quan trọng hoặc tệ hơn, chia tiền cho phe cánh của mình. Trong 2 mùa giải năm 2016, 2017, cộng đồng mạng đã phàn nàn về tính chất “chia giải” này trong cách chấm giải và trao giải của Văn Việt. Năm nay, Văn Việt vẫn tiếp tục chiến lược của mình và móc nối đến các thế lực phức tạp hơn. Cụ thể là nhà thơ trẻ Phapxa Chan, đệ tử chân truyền của Thích Nhất Hạnh, giáo chủ của tổ chức chống đối chính quyền núp danh Phật giáo Làng Mai và nhân vật chủ chốt trong giáo hội Phật giáo Việt Nam thống nhất. Ngoài ra, giải thưởng còn được trao cho Phạm Nguyên Trường, một dịch giả thân thiết với NXB Tri Thức và thường xuyên có các phát ngôn chửi bới chính quyền trên facbeook cá nhân. Các giải thưởng khác cũng được trao cho hai cây bút có xu hướng tương tự thường xuyên đăng bài trên Văn Việt. Tóm lại, nếu không chống đối chính quyền hay tỏ ra bất mãn với thời cuộc, không có mối quan hệ thân thiết với Nguyên Ngọc hay Hoàng Hưng thì đừng mong có được giải thưởng. Bởi vì giải thưởng này không phải để tôn vinh các tác phẩm hay, cũng không vì lợi ích của một nền văn học nước nhà, mà là vì lợi ích trong phe cánh của nhóm trí thức 72.

Điều đáng lo ngại là hai giải thưởng này vẫn đang chễm chệ tổ chức công khai ở các địa điểm lớn tại Thành phố Hồ Chí Minh. Những khoản tiền lớn vẫn được rót vào đều đặn hàng năm, cả có nguồn gốc và không có nguồn gốc, bất chấp những bất minh trong cách làm việc của BTC và Ban giám khảo. Người đọc nghe thấy tác phẩm được giải đều cảm thấy ấn tượng và vội vã tin theo. Như thế, hai giải thưởng này không phải chỉ đơn thuần là chia tiền mà còn là một hình thức PR cho các trí thức zân chủ.

 Võ Khánh Linh

Phạm Đoan Trang đã thừa nhận thua cuộc?

 Ngày 11 tháng 3 năm 2018, cây bút chống Cộng Phạm Đoan Trang đăng lên trang Facebook cá nhân một bài viết mang tên “Họ còn muốn gì nữa?” (1). Trong bài, bằng một giọng dài dòng và sướt mướt, bà Trang giải thích vì sao mình phải “lẩn trốn” khỏi nơi thường trú, để liên tục di chuyển từ vùng này sang vùng khác trong suốt hơn 6 tháng qua. Trang cho biết nếu ở nhà, bà sẽ bị công an chặn không cho đến các cuộc biểu tình, gặp gỡ quan trọng, và bị cắt Internet một cách thường xuyên, trong khi bà không thể sống thiếu những thứ này.

Nếu tinh ý, độc giả sẽ thấy lời ca cẩm của bà Trang có nhiều điểm không hợp lý, trái ngược với hình tượng mà bà này đang cất công tô vẽ:

Thứ nhất, việc bà Trang bị cắt Internet không thể là một vấn đề quá nghiêm trọng, như lời bà mô tả. Nếu bị cắt mạng liên tục, bà đã không thể liên tục đăng lên Facebook những bài viết công kích chính quyền và ảnh tự sướng với đàn guitar. Mặt khác, nếu bị cắt mạng, bà hoàn toàn có thể chuyển sang dùng 3G. Như vậy, chuyện cắt mạng Internet chỉ là một cái cớ mà bà Trang tung ra để mua chuộc lòng thương cảm của độc giả về việc mình bị "truy sát", tìm kiếm câu chữ đồng cảm trong việc thóa mạ công an - đối tượng mà bà Trang từng thổ lộ, bà đã rất kỳ công trong việc lôi kéo họ.

Thứ hai, việc bà Trang không sống được nếu không được đi biểu tình, tụ tập và dùng Internet hoàn toàn mâu thuẫn với hình tượng người nghệ sĩ lãng tử, phớt đời, yêu âm nhạc hơn chính trị mà bà đã kỳ công tô vẽ cho bản thân mình. Nếu bà Trang thật sự giống với hình tượng này, thì mỗi lần bị cắt Internet hoặc chặn cửa, bà chỉ việc thản nhiên ngồi nghe nhạc, chơi đàn là đủ. Qua việc bà không thưởng thức âm nhạc khi được các anh chị công an tạo điều kiện, mà chỉ lồng lộn viết bài than phân trách thận hoặc chửi nhà nước, có thể thấy hình tượng lãng tử đó chỉ là một lớp vỏ bọc giả dối, để bà che giấu bản chất đầy tham sân si của mình mà thôi.

Thứ ba, trong suốt bài viết, bà Trang liên tục đổ lỗi cho công an, và cho rằng công an là nguồn gốc của mọi khổ cực, vất vả mà bà đang phải chịu đựng. Khi làm thế, bà đã cố tình che đậy một thực tế rằng lực lượng công an chỉ làm nhiệm vụ thực thi pháp luật và bảo vệ an ninh quốc gia. Trong khi đó, bà có thể đã vi phạm pháp luật và đe dọa an ninh quốc gia, khi tuyên bố rằng mình muốn “xóa bỏ nhà nước” hiện tại của Việt Nam. Như vậy, lực lượng công an chỉ thực hiện nhiệm vụ của mình, còn chính bà Trang đã chọn cuộc sống mà bà đang phải chịu đựng.

Cần lưu ý rằng trong bài, sau khi than thân trách phận, Phạm Đoan Trang đã viết một đoạn như sau:

“Tuy nhiên, dù sao cũng phải nói rằng: Đây đúng là một cuộc chiến, nhưng nó... bất bình đẳng quá. Giá như đó là một cuộc cạnh tranh chính trị bình đẳng, bằng lá phiếu chẳng hạn, thông qua bầu cử tự do và công bằng, thì sẽ làm đẹp cho cả hai bên.

Còn cuộc chiến giữa một bên là cả bộ máy độc đảng với hàng trăm ngàn công an, hàng ngàn tổ chức ngoại vi "cánh tay nối dài", quyền lực vô đối trong tiếp cận ngân sách nhà nước, các nguồn tài chính, sở hữu và kiểm soát chặt chẽ cả ngàn tờ báo, hàng chục kênh truyền hình-phát thanh, chưa kể không gian mạng, rồi viện kiểm sát của công an, toà án công an trị, nhà tù của công an... với một bên là vài cá nhân tay không tấc sắt, đi khỏi nhà còn chẳng được, hơi một tí là lại bị xách cổ về đồn... Cuộc chiến ấy chẳng quân tử vẻ vang gì cho bên thắng cuộc, nhỉ?”

Trong đoạn trích trên, Phạm Đoan Trang đã thừa nhận hai chuyện.

Thứ nhất, bà thừa nhận rằng bà đang ở trong một “cuộc chiến” để giành quyền lực chính trị. Bà thừa nhận rằng bà muốn tranh quyền với đảng Cộng sản Việt Nam thông qua “một cuộc cạnh tranh chính trị bình đẳng”, chẳng hạn như bằng lá phiếu. Đây là một điểm mới, vì từ trước tới nay, Đoan Trang luôn vờ vịt rằng mình chỉ đấu tranh cho các quyền con người cơ bản, như một nhà từ thiện đang làm ơn làm phước cho người dân Việt Nam, chứ chưa từng dám thú thực rằng mình muốn lên cầm quyền. Ngay mới đây, bà Trang còn khoe rằng sau khi thể chế thay đổi, bà sẽ không tham quyền cố vị làm chính trị tiếp, mà lui về hành nghề đàn hát ở các quán bar. Xem ra đến lúc cùng đường, những tham vọng và nỗi ám ảnh lớn nhất của người ta mới lộ ra cho chính họ và người khác thấy.

Thứ hai, bà Trang thừa nhận rằng bà và đồng đảng là bên thua cuộc. Về việc này, tôi hoàn toàn đồng ý với bà Trang, và không dám có ý gì khác. Bà đã thua, thua một cách hổ nhục, và không hề đáng thương hại.

Nhưng vì sao bà Đoan Trang phải thừa nhận thua cuộc của mình - điều rất cấm kị với kẻ đấu tranh chính trị đang tạo vỏ bọc được "nhân dân" ủng hộ?

Thứ nhất, khi bị dồn đến bước đường cùng để bộc lộ bản chất thật, tất cả những gì mà bà Trang nghĩ đến là nỗi khổ của bản thân mình, và những thâm thù giữa bà và chế độ. Và bà đem nổi khổ, cùng mối thù cá nhân này ra để vận động dư luận ủng hộ mình, thay vì tiếp tục viện dẫn một rổ những “giá trị tốt đẹp” ở trên mây mà bà từng nhân danh hồi trước. Qua chi tiết này, có thể thấy khi tham gia “cuộc chiến”, bà Trang chỉ bị thúc đẩy bởi dục vọng và hận thù của cá nhân mình mà thôi. Những người như vậy thì tốt nhất là không thắng.

Thứ hai, bà thừa nhận rằng bên phe bà chỉ có “vài cá nhân”, nên phải trải qua một “cuộc chiến không cân sức” với chế độ hiện hành. Sau khi đọc bài này, tôi hiểu vì sao số người theo bà lại ít như vậy.

Là một người đọc báo, tôi thấy bài của bà không cung cấp được cho tôi một thông tin mới nào, ngoài chuyện bà thừa nhận rằng mình đã thua.

Là một người dân, tôi thấy bà không đưa ra giải pháp cho bất cứ vấn đề có thật nào mà tôi và đất nước đang gặp phải. Thay vào đó, bà chỉ kể lể chuyện đời mình để mong tôi thương hại, dù những vấn đề mà bà gặp phải hoàn toàn xuất phát từ lựa chọn cá nhân. Cử tri không phải là nhà từ thiện, vì thế đừng đòi hỏi họ thương hại mà bỏ phiếu cho bà.

Nói đến đây, tôi mới nhớ rằng Đoan Trang chưa từng ứng cử làm đại biểu Quốc hội một lần nào, dù đã được ông Nguyễn Quang A kêu gọi. Từ đầu đến cuối, bà chỉ tìm cách hô hào đám đông làm cách mạng đường phố. Như vậy, ước muốn của bà về cuộc bầu cử cũng chỉ là một sự tự dối khác mà thôi.

Nếu bà không đồng ý với câu vừa rồi của tôi, hãy tự nghĩ xem nếu có bầu cử tự do bây giờ, thì bà sẽ gom được bao nhiêu lá phiếu.

Tóm lại, bà Phạm Đoan Trang không có chút giá trị gì đối với người dân chúng tôi, dù dưới tư cách một phóng viên hay một người làm chính trị. Nên thay vì kêu gọi chúng tôi rủ lòng thương mà tham gia “cuộc chiến” cùng bà, bà nên ngồi nhìn lại xem mình đang chiến đấu vì cái gì, và có thật là bà có điểm nào khá hơn những người mà bà đang chống lại.

  Võ Khánh Linh

Chú thích:

(1) https://www.facebook.com/pham.doan.trang/posts/10156481283933322

(2) http://hoangthinhatle.com/wp-content/uploads/2018/02/%C4%90oan-Trang-tuy%C3%AAn-b%E1%BB%91-x%C3%B3a-b%E1%BB%8F-ch%E1%BA%BF-%C4%91%E1%BB%99-b%E1%BA%B1ng-th%C6%B0-tay-800x500_c.jpg

Vì sao bà Đoan Trang khoác áo quyền tự do học thuật và tư tưởng để PR cho mình?

Như bài trước đã đề cập “ Phạm Đoan Trang không có tư cách nhân danh quyền tự do học thuật và tư tưởng” khi bàn về nội dung, chiêu trò của Phạm Đoan Trang và các ekip truyền thông zân chủ đang cố công tạo dựng, nhất là vào sự kiện một NGO ít danh tiếng ở nước Séc trao giải thưởng nhân quyền Homo Homini năm 2017 cho bà Đoan Trang nhằm thu hút nước ngoài chú ý đến bà và “thực trạng phong trào dân chủ Việt Nam” cũng như xây dựng biểu tượng “thủ lĩnh phong trào dân chủ Việt Nam” cho Đoan Trang.

Để giải thích vì sao Phạm Đoan Trang lại đem vấn đề tự do học thuật, tự do tư tưởng qua sự kiện công an làm việc với bà ta về sách Chính trị bình dân và các tài liệu viết lách khác của bà này để biện minh cho hoạt động của mình, trong khi hoạt động đó liên quan đến vấn đề vận động lật đổ thể chế chính trị hiện nay y như tuyên bố viết tay của bà này mới đây, chứ không phải chuyện học thuật hay tư tưởng?

Trong việc này, bà Trang định dùng một mũi tên để bắn trúng hai đích:

Thứ nhất, khi nấp sau quyền tự do học thuật, tự do tư tưởng, Trang muốn dư luận tin rằng bà cũng là một trí thức của nước Việt Nam.

 Cần lưu ý rằng lâu nay, Đoan Trang rất thèm khát cái danh hiệu “trí thức”. Trang đánh đu với các nhóm NGO bóng bẩy, viết những cuốn sách dán nhãn “nghiên cứu khoa học”, và tỏ ra yêu âm nhạc, có tinh thần nghệ sĩ cũng chỉ vì bà muốn được công nhận là kẻ có học, sâu sắc, thuộc lớp người tinh hoa và thượng lưu. Tiếc cho Trang, “trí thức” là hạng người có công trình nghiên cứu hoặc sáng tác nghệ thuật có giá trị, chứ không phải là những tuyên truyền viên chỉ đi nhại lại, xào nấu công trình của người khác. Qua cuốn “Chính trị Bình dân” đang được các nhóm chống Cộng dùng làm Mao tuyển, bà Đoan Trang đã chứng tỏ rằng mình chỉ thuộc thành phần làm chính trị mị dân. Dù cuốn sách này khơi dậy được một đám đông cuồng tín cả trong nước lẫn nước ngoài, giới trí thức đọc nó chắc chỉ cười khẩy.

Thứ hai, Đoan Trang muốn tung hỏa mù về chuyện sách vở, học thuật, để dấy lên dư luận quốc tế cần quan tâm đến “thực trạng nhân quyền ở Việt Nam” khi nhà chức trách đang “đàn áp công dân” chỉ vì  chuyện sách vở, học thuật.

Với chiến dịch truyền thông quy mô có Trịnh Hội, Trịnh Hữu Long và những trang Luật Khoa tạp chí, VOICE, Nhật ký yêu nước, RFA phát động và đồng thanh ca một “giai điệu”, Đoan Trang muốn tự biến mình thành điển hình của một trí thức bị đàn áp vì tác phẩm nghiên cứu khoa học.

Thực tế cho thấy, sách Chính trị bình dân của Đoan Trang đã được rải như bươm bướm nhiều tháng trước do chính Đoan Trang trao tặng/cho/bán công khai ở Dòng Chúa cứu thế, gặp bạn bè tại các quán cà phê, rải link ebook trên mạng mà chưa hề gặp sự ngăn chặn, hay xử lý nào, trừ việc nó bị tịch thu ở Hải quan Đà Nẵng cùng với mớ sách khác và bị công an mời làm việc cùng với hàng loạt các tài liệu khác của bà. Các nhà chức trách và giới trí thức đủ tỉnh táo để thấy rằng trong thời đại Internet, Phạm Đoan Trang chỉ là một cái bong bóng dư luận nhất thời mà thôi, sách của cô chẳng có gì mới so với hàng chục bài cô đã viết /đăng trên facebook và blog trước đó.

Là một người học hành không đến nơi đến chốn và chỉ chuyên tâm làm nhà huấn luyện truyền thông cho giới zân chủ Việt Nam, tôi rất hiểu nỗi lòng của Phạm Đoan Trang, khi Trang ghen tị với trí thức và muốn bước vào hàng ngũ trí thức. Đọc vô số những dòng chia sẻ đầy tự hào về cái thời viết báo với đồng nghiệp cũ trong nước, xen lẫn các bài viết thóa mạ đồng nghiệp cũ hèn nhát, không dám nói thật, không dũng cảm như cô….đủ thấy cô đang ganh tỵ, hằn học với họ hơn bao giờ hết, nhất là trong thời đại báo chí chạy theo lợi nhuận, câu view, nhà báo được thả sức chạy theo dòng dư luận mà Đoan Trang thì thừa kỹ năng “nuôi và tạo dư luận”.

 Với nền tảng học vấn của mình, Trang cũng có thể phấn đấu để nâng tầm bản thân, chứ không phải không. Tuy nhiên, nếu muốn tự nâng tầm, Đoan Trang nên tắt Facebook để có thời gian nhìn lại đời mình hoặc đọc sách, thay vì “gặp người sang bắt quàng làm họ”, hoặc chạy theo các sóng dư luận để kiếm tiền, quyền, danh.

Tiếc rằng việc này Trang không làm được và tự tước đi các cơ hội mà xã hội, đồng nghiệp dành cho mình.

Võ Khánh Linh

Phạm Đoan Trang không có tư cách nhân danh quyền tự do học thuật và tư tưởng

Gần đây, sau khi bị mời lên đồn công an để trao đổi về nội dung của cuốn sách “Chính trị Bình dân”, cây bút chống Cộng Phạm Đoan Trang thường tuyên truyền rằng khi “đàn áp” bà, nhà nước đã vi phạm quyền tự do tư tưởng, tự do học thuật. Chẳng hạn, trong một post mang tên “Nhân chứng cuối cùng”, được đăng lên Facebook vào ngày 3 tháng 3 năm 2018 (1), Đoan Trang tự ví mình với những nhà văn, nhà thơ, nhà nghiên cứu bị nhà nước thẩm vấn và tịch thu sách hồi giữa thế kỷ 20, trong những vụ án như vụ Xét lại hay Nhân văn – Giai phẩm. Không dừng ở đó, Đoan Trang còn tỏ ra khá tự tin vào chỗ đứng lịch sử của bản thân, khi tuyên bố rằng bà là “nhân chứng của thế hệ người viết cuối cùng” ở Việt Nam còn bị nhà nước “truy đuổi” vì chước tác của mình.

Đọc xong post này, tôi không nhịn được cười, vì nghĩ bà Đoan Trang bị ảo tưởng nặng. Bà đang tự bi kịch hóa đời mình, để nâng bản thân lên một tầm vóc mà thực ra bà không có.

Xem link https://chantroimoimedia.com/2018/03/04/nhân-chứng-cuối-cùng/

Đoan Trang cùng nhóm VOICE (Trịnh Hội, Trịnh Hữu Long, Nguyễn Anh Tuấn) đi vận động quốc tế can thiệp vào nhân quyền Việt Nam

Ảo tưởng của Phạm Đoan Trang gồm bốn điểm:

Thứ nhất, bà Trang đang là mục tiêu đàn áp của Nhà nước.

Trên thực tế, công an mới chỉ mời bà lên đồn để trao đổi về nội dung cuốn sách, chứ chưa hề có động thái xa hơn. Họ mới làm thế, mà Đoan Trang đã tung ra cả một chiến dịch truyền thông để đả kích họ và tự đánh bóng bản thân mình, thì tôi không thể không nghĩ hoặc bà Trang là một thành phần rạch mặt ăn vạ trong giới truyền thông, hoặc bà bị ảo tưởng nặng.

Thứ hai, ảo tưởng bản thân là nhà hoạt động chính trị "bất khuất"

Sau vụ việc vừa rồi, bà Trang bị ảo tưởng rằng mình là một chính khách gương mẫu và can đảm. Nhưng khác với bà Trang, tôi thấy bà chỉ là một tuyên truyền viên dối trá và hèn nhát.

Bà là kẻ hèn nhát và coi thường pháp luật vì đã vội vàng chạy trốn khỏi nơi cư trú, để sống ngoài vòng pháp luật, khi hệ thống pháp luật còn chưa có bất cứ động thái mạnh tay nào với bà.

Và vì bà nói như vẹt về “thượng tôn pháp luật” khi viết sách, viết báo, mà lại không hề tuân thủ luật ngoài đời, tôi thấy bà không phải là một chính khách dân chủ đàng hoàng, mà chỉ là một anh mõ làng của lý thuyết dân chủ.

Thứ ba, bà Trang ảo tưởng rằng cuốn “Chính trị Bình dân” có giá trị học thuật, và khiến bà bị đàn áp vì lý do học thuật, tư tưởng. 

Trong khi đó, ngay sau khi cuốn sách này ra đời, đã có nhiều bài viết chỉ ra rằng giá trị học thuật của cuốn sách rất thấp. Chẳng hạn, bài này cho thấy một lượng lớn kiến thức trong sách được bà Trang copy từ Wikipedia tiếng Anh:

http://hoangthinhatle.com/bai-noi-bat/ban-ve-cuon-sach-chinh-tri-binh-dan-san-pham-khong-nghiem-tuc-ve-mat-kien-thuc/

Trong khi đó, bài này chỉ ra rằng khi viết sách, bà Trang đã cố tình lập lờ giữa truyền đạt tri thức và tuyên truyền chính trị, đồng thời đưa thông tin theo kiểu tuyên truyền một chiều pha lẫn nói chuyện phiếm:

http://hoangthinhatle.com/bai-noi-bat/cuon-chinh-tri-binh-dan-khong-dem-lai-kien-thuc-co-gia-tri/

Tóm lại, cuốn sách của bà Trang không có giá trị về mặt học thuật, thông tin, mà chỉ có giá trị về mặt tuyên truyền, quảng bá cho các hoạt động dân chủ của bà và những người cùng ekip, dán thêm một vài dòng lý luận lên trước cho ra vẻ “sách vở”. Tiếc rằng Việt Nam chỉ thiếu học thuật, chứ tuyên truyền chính trị thì đã quá thừa thãi.

Thứ tư, bà Trang ảo tưởng rằng khi động vào bà, nhà nước đã vi phạm quyền tự do học thuật, tự do tư tưởng. 

Tuy nhiên, thực tế là trong vụ này, nhà nước chưa vi phạm bất cứ quyền nào của bà, vì họ mới chỉ mời bà gặp để trao đổi chứ chưa hề có động thái khác. Thêm nữa, nếu chịu khó đọc, bà Trang sẽ thấy những tư tưởng mà cuốn “Chính trị Bình dân” đề cập không hề mới ở Việt Nam. Chẳng hạn, khi bàn về thể chế dân chủ tư bản, cuốn “Chính trị Bình dân” cung cấp lượng kiến thức không lớn bằng một góc so với nhiều cuốn sách đã xuất bản trong nước từ lâu, như “Nền Dân chủ Mỹ” của de Toqueville, “Nền Đạo đức Tin lành và Chủ nghĩa Tư bản” của Weber hay “Hiến pháp Mỹ”. Chừng nào những sách đó vẫn tái bản đều ở Việt Nam, thì Đoan Trang không thể nói rằng cuốn “Chính trị Bình dân” bị ngăn trở vì lý do học thuật và tư tưởng.

Trong thực tế, mâu thuẫn giữa Đoan Trang và hệ thống thực thi pháp luật không nằm ở vấn đề học thuật, tư tưởng, mà nằm ở vấn đề an ninh quốc gia. Đoan Trang từng tham gia tổ chức VOICE, một vòi bạch tuộc của đảng khủng bố Việt Tân, và đang điều hành một đường dây xin tiền tài trợ của nước ngoài cho các tổ chức chống Cộng trong nước:

https://lichsuxahoidansuvietnam.wordpress.com/2017/12/05/voice-vietnamese-overseas-initiative-for-conscience-empowerment/

Mới đây, trong một bản viết tay được phát tán trên mạng, Phạm Đoan Trang cũng công khai thừa nhận rằng mình chống nhà nước hiện hành ở Việt Nam:

https://ichef-1.bbci.co.uk/news/624/cpsprodpb/9B6B/production/_100178793_8adb8250-b96a-46c1-a8f1-37c1c1e15d6e.jpg

Như vậy, chiểu theo luật pháp hiện hành, Phạm Đoan Trang đủ điều kiện để bị truy tố vì vi phạm điều 79 Bộ Luật Hình sự, với tội danh “Hoạt động nhằm lật đổ chính quyền nhân dân”. Cần lưu ý rằng ở mọi nước, kể cả Mỹ, các hoạt động nhằm “xóa bỏ” nhà nước hiện hành đều được xem là xâm hại an ninh quốc gia, và bị xử lý nghiêm theo pháp luật. Vì vậy, nếu Phạm Đoan Trang thật sự “thượng tôn pháp luật” như tuyên truyền, Trang sẽ ra đầu thú và thể hiện sự ăn năn.

Võ Khánh Linh

(Còn nữa)

Nhờ công an mà sách Chính trị bình dân của Đoan Trang đắt như tôm tươi?

Trong bối cảnh phong trào dân chủ èo uột, rệu rã, tưởng như không còn chút sinh khí nào, ngay đến hoạt động tưởng niệm Chiến tranh Biên giới “vô hại” không thể tổ chức nổi, phải quay sang chửi bới mấy ông lão bà lão trong CLB khiêu vũ Hồ Gươm đã “vô tình” khiêu vũ vào đúng cái ngày họ dự định “tưởng niệm” là “phá hỏng tưởng niệm”, là “nhảy múa trên xác chết”… đế lấp liếm đi sự tan rã của mình, thì việc Công an ốp bà Đoan Trang lên làm việc về cuốn sách Chính trị bình dân cùng việc cả cái làng zân chủ hoang mang bà này chắc chắn đã/sắp/sẽ bị bắt, đột ngột trở thành “điểm sáng” làm vơi bớt đi không khí não nuột ấy. Dường như để bắt sóng truyền thông hâm nóng bầu không khí đấu tranh dân chủ đó, làng zân chủ rầm rộ tuyên truyền cho cuốn sách Chính trị bình dân, mời người người nhà nhà hãy đọc nó để biết “vì sao chế độ cộng sản khiếp sợ nó”, “vì sao nó bị ngăn cấm”, “vì sao vì nó mà Đoan Trang đang bị khủng bố hay sắp vô tù”…

Đúng như mong muốn của các nhà zân chủ, rất nhiều  facebooker  hỏi mua sách. Kỳ thực họ có mua không, có thực sự muốn đọc không, có thực sự đọc không thì có trời mới biết. Chỉ thấy rằng, sau mỗi stt rao bán sách ấy, thấy khổ chủ hay friend của họ lại công khai up lên đường link cuốn sách hơn 500 trang đã công khai trên mạng từ lâu, tức là được đọc miễn phí, ai lười đọc online thì có thể tự in ra đọc lấy !?! Rõ ràng có trò lừa phỉnh hay lòe bịp nào đó ở đây. Thử hỏi trước việc săn mua cuốn sách mấy trăm ngàn mà thấy lù lù link cuốn sách free trước mắt, chỉ cần cú nick chuột là xem toàn bộ sách, thì mấy người Việt bỏ tiền ra mua? Chưa kể nó có đáng giá hay không?

Thêm nữa, rất nhiều anh chị zân chủ trước đó đã được Đoan Trang tặng sách “rải như bươm bướm” rồi, tác giả còn đề tặng với sự trân trọng như mời đọc “tác phẩm” của mình kia. Ấy nhưng chưa thấy anh chị nào thực sự review về cuốn sách, tức là nêu ra đánh giá, cảm tưởng, suy nghĩ sau khi nghiền ngẫm quà tặng từ tác giả như họ ca tụng kiểu đãi bôi trên facebook của mình kia chưa. Rặtmột vài facebooker sau khi nhận sách chỉ nêu chung chung một vài suy nghĩ, một vài cảm tưởng về tác giả, về sự hy sinh của tác giả cho phong trào, về sự đàn áp của chính quyền với tác giả, mời mọi người hãy tìm đọc sách… Nếu tôi là tác giả, chắc sẽ băn khoăn dò hỏi, đồng bọn của mình đánh giá ra sao về cuốn sách sau khi đọc, nhưng tôi chắc Đoan Trang thừa hiểu không dại gì làm việc này bởi làm thể sẽ đẩy đồng bọn của mình vào thế “khó xử”.

Tình cờ có một anh zân chủ lơ ngơ, thấy “thiên hạ đổ xô đi đọc” cũng lao vào đọc thật. Đọc xong cuốn sách, anh này đã bình luận phũ phàng “Đọc xong thấy phí thời gian ngồi đọc. Mấy cái khái niệm đấy mà không biết thì chắc là nông dân” khiến đồng bọn của Đoan Trang vô cùng phẫn uất!!!

Kỳ thực đọc những bài review thực sự về cuốn sách ngay từ khi nó mới ra đời, được đăng trên fanpage “Hội phát cuồng nhà báo Phạm Đoan Trang” mới thấy, cuốn sách đơn giản là quảng cáo cho các thành tích đấu tranh zân chủ của Đoan Trang cũng như giãi bày cách thức hoạt động của cô ta mới là “sáng  tạo”, là đúng đắn nhất cũng như  tập hợp lại các bài viết trên blog, fb của Đoan Trang đã đăng trước đó. Còn mấy khái niệm cơ bản về chính trị, về chế độ chính trị, về tổ chức xã hội dân sự, về các cách thức làm cách mạng lật đổ…thì thật chẳng bằng được ông Google.

Thôi cũng nên cảm ơn công an VN đã tạo cơ hội cho thiên hạ, nếu ai đó chót “phí thời gian” đọc cuốn sách đó được mở mắt đánh giá đầy đủ về cái tầm, sự thích khoe mẽ của Đoan Trang và nhất là tính hai mặt của truyền thông hay quảng cáo.

Võ Khánh Linh

Mời đọc một số bài bàn về cuốn sách "Chính trị bình dân" này

(1) CUỐN SÁCH “CHÍNH TRỊ BÌNH DÂN” RA ĐỜI NHẰM MỤC ĐÍCH GÌ?https://www.facebook.com/permalink.php?story_fbid=158646151388268&id=146428952609988&substory_index=0

(2) Theo cuốn “Chính trị Bình dân”, Đoan Trang làm truyền thông trung thực hay tuyên truyền gian dối?

https://www.facebook.com/146428952609988/photos/a.146803595905857.1073741828.146428952609988/158646804721536/?type=3&theater

(3) Bàn về cuốn sách "Chính trị bình dân": Sản phẩm không nghiêm túc về mặt kiến thức? https://www.facebook.com/permalink.php?story_fbid=157453348174215&id=146428952609988

(4) THẤY GÌ TỪ VIỆC ĐOAN TRANG RA MẮT CUỐN “CHÍNH TRỊ BÌNH DÂN”?

https://www.facebook.com/146428952609988/photos/a.146803595905857.1073741828.146428952609988/156718324914384/?type=3&theater

Ai đang muốn “tiêu diệt” Đoan Trang và cuốn “Chính trị Bình dân”?

Mới đây, sau khi được cơ quan công an mời lên trụ sở để trao đổi về nội dung cuốn sách “Chính trị Bình dân”, tác giả Phạm Đoan Trang đã tung ra một bản tuyên bố viết tay, đề ngày 26 tháng 2 năm 2018 (1). Trong bản tuyên bố, Trang lớn tiếng khẳng định rằng bà “khinh ghét những kẻ đã và đang muốn tiêu diệt” bà và cuốn “Chính trị Bình dân”. Ngay khi bản tuyên bố xuất hiện, phong trào chống Cộng đã phát động một chiến dịch truyền thông đình đám để ca ngợi Đoan Trang và cuốn “Chính trị Bình dân”.

Sau khi theo dõi làn sóng dư luận này, tôi có cảm giác cả Phạm Đoan Trang lẫn những người đang tạo sóng truyền thông để ca ngợi bà đều giả dối.

Sự giả dối của Đoan Trang nằm ở chỗ bà đã bịa ra những mối đe dọa không có thật để ăn vạ dư luận. Nhắc lại, trong bản tuyên bố, Đoan Trang khẳng định rằng đang có kẻ muốn “tiêu diệt” bà và cuốn “Chính trị Bình dân”. Nhưng chính quyền có thể “tiêu diệt” Trang và cuốn sách bằng cách nào? 

Trang không giải thích, và cũng không đưa ra bất cứ bằng chứng nào cho việc đó. Trong thực tế, chính quyền chỉ có một động thái duy nhất: mời Trang lên trụ sở để trao đổi về nội dung cuốn sách, rồi để bà ra về. Chỉ kẻ hoang tưởng mới cho rằng mình có thể bị “tiêu diệt” bằng một cuộc trao đổi ở công sở.

Nếu bình tĩnh suy nghĩ, chúng ta sẽ thấy cuốn “Chính trị Bình dân” không thể bị bất cứ chính quyền nào tiêu diệt. Chính quyền không thể đình bản, thu hồi để tiêu hủy hay ngăn độc giả tiếp cận cuốn sách này, vì nó được phát hành trên Amazon thay vì in bởi các nhà xuất bản trong nước. Nếu cuốn sách thật sự có chất lượng, độc giả Việt Nam trong và ngoài nước sẽ sẵn sàng bỏ tiền ra để mua bản mềm. Chẳng ai có thể “tiêu diệt” cuốn sách này ngoài chính tác giả Phạm Đoan Trang, người khiến nó có chất lượng thấp.

Sau Phạm Đoan Trang, chính những người mở chiến dịch truyền thông để ca tụng bà cũng đang giả dối. Trên mạng ảo, họ đều tuyên bố rằng họ sẽ đồng hành cùng bà Trang trong lúc hiểm nguy. Bằng cách đó, họ tạo ra một ảo tưởng rằng mình là người tốt, can đảm, không bỏ rơi đồng đội, và toàn bộ phong trào chống Cộng là một khối người đoàn kết, đồng lòng. Tuy nhiên, chỉ cần làm một phép thử, bà Trang sẽ nhận ra họ nói dối.

Cuối bản tuyên bố viết tay, Phạm Đoan Trang khẳng định rằng bà coi “nhà nước Cộng sản ở Việt Nam hiện nay” là một “nhà nước độc tài”, và bà đang đấu tranh để “xóa bỏ” nhà nước đó. Tôi nghĩ để kiểm tra đồng đội, bà Trang nên viết một lời kêu gọi “xóa bỏ” nhà nước hiện hành ở Việt Nam. Sau đó, bà kêu gọi những người đã và đang “đồng hành” với bà - như Nguyễn Đình Hà, Lưu Văn Minh, Nguyễn Anh Tuấn, Nguyễn Hồ Nhật Thành, Trịnh Kim Tiến, Phạm Lê Vương Các… - cùng ký tên dưới lời kêu gọi này, và đi biểu tình đòi “xóa bỏ” nhà nước với bà. Nếu họ sẵn sàng làm vậy, bất chấp điều 79 trong Bộ Luật Hình sự của nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam, thì họ quả là những người can đảm, không bỏ rơi đồng đội, và phong trào chống Cộng quả là một khối đoàn kết. Còn nếu bà tự biết họ sẽ không ký vì sợ, thì cả bà lẫn họ hãy tỉnh mộng đi. Thực ra những người đồng đội đó không hề đồng hành với bà, và bà cũng không hề dẫn đầu bất cứ phong trào hay hội nhóm nào. Cả bà lẫn những người nói trên chỉ đang lợi dụng nhau cho những toan tính vị kỷ.

Khi Phạm Đoan Trang tung ra bản viết tay trên, bà đã công khai vi phạm điều 79 Bộ luật Hình sự. Nhưng bà Trang không làm việc này một cách dại dột, nông nổi hoặc thiếu suy tính. Thay vào đó, bà đã chủ động lên kế hoạch để biến mình thành vị thánh tử đạo của phong trào chống Cộng Việt Nam. Kế hoạch của Trang gồm ba bước:

_ Trong bước một, bà tự làm hồ sơ để trao giải Homi Homini cho chính mình (2). Giải thưởng này có hai tác dụng. Thứ nhất, nó khiêu khích chính quyền, khiến chính quyền chú ý đến bà hơn. Thứ hai, khi châu Âu đã trao một giải thưởng nhân quyền quốc tế cho bà, họ sẽ có trách nhiệm giải cứu bà khi bà bị bắt. Nói cách khác, bà Trang đã bẫy châu Âu vào thế phải giúp bà đi tị nạn.

_ Trong bước hai, Đoan Trang mở một chiến dịch truyền thông để vận động cho Nguyễn Ngọc Như Quỳnh và Trần Thị Nga được đi tị nạn chính trị ở nước ngoài. Bằng chiến dịch này, Trang thuyết phục cư dân mạng rằng khi một “nhà đấu tranh” xin đi tị nạn để thoát bản án tù, họ không phải đang bỏ cuộc và không phải là kẻ hèn nhát. Nhưng chủ đích của Trang không phải là biện hộ cho Quỳnh, Nga hoặc các “nhà đấu tranh” khác, mà là biện hộ cho chính mình trong tương lai (3).

_ Trong bước ba, Đoan Trang công khai vi phạm điều 79 Bộ Luật Hình sự, khiến chính quyền không có lựa chọn nào khác ngoài khởi tố bà để thực hiện đúng quy định của luật pháp. Vụ bắt giữ này sẽ biến Trang thành một vị thánh tử đạo của phong trào chống Cộng. Nhờ đó, Trang bán được sách, được đi nước ngoài tị nạn, và có đủ danh tiếng, thành tựu để hiện diện trong mắt quốc tế như một Aung San Suu Kyi của Việt Nam. Trang mong rằng trong tương lai, khi tình hình trong nước và quốc tế chuyển biến theo hướng có lợi, quốc tế sẽ rước Trang về Việt Nam rồi đưa Trang lên ngôi. Còn nếu Trang không diễn vai thánh tử đạo, thì hoạt động của bà sẽ tiếp tục xuống dốc. Cuốn “Chính trị Bình dân” tiếp tục không bán được vì chất lượng quá kém, nhóm Green Trees tiếp tục sống thực vật bằng những hoạt động văn nghệ vô bổ, Trang tiếp tục sa lầy trong nơi trú ẩn mà Dòng Chúa Cứu thế cho bà, và quốc tế tiếp tục cắt tiền tài trợ cho phong trào chống Cộng Việt Nam, do thấy phong trào không có hoạt động hay sự kiện nào đáng chú ý.

Trong khi Trang sẵn sàng sắm vai thánh tử đạo, thì phong trào chống Cộng cũng đang cần một vụ tử đạo mới. Nếu không có những vụ việc ồn ào nhưng vô bổ, như sóng truyền thông mà Đoan Trang đang tạo, thì do ảnh hưởng từ đợt triệt phá năm ngoái, phong trào sẽ tiếp tục chìm xuống do các “nhà đấu tranh” đồng loạt ngậm miệng vì sợ và lượng tiền tài trợ tiếp tục giảm đi. Khi đó, người trong phong trào sẽ lộ mặt hèn, và chuyển sang đấu đá nhau để giành những đồng tiền tài trợ cuối cùng. Còn nếu Đoan Trang sắm vai tử đạo, phong trào sẽ lại được diễn với nhau một màn “can đảm”, “đoàn kết” giả vờ, và những nguy cơ trên sẽ tạm thời không còn nữa.

Tóm lại, Đoan Trang và phong trào chống Cộng đang diễn kịch “tử đạo” để chấm dứt tình trạng sống dở chết dở, sống không bằng chết lúc này của họ. Giống như Chí Phèo, giờ họ không biết làm gì để có miếng ăn và khỏi bị lãng quên, ngoài khích người ta đánh mình và ăn vạ quốc tế. Rốt cuộc chẳng ai muốn “tiêu diệt” Phạm Đoan Trang và cuốn sách chất lượng thấp của bà Trang, ngoài chính bà và các “đồng đội”.

Võ Khánh Linh

Chú thích:

(1) https://scontent.fhan3-1.fna.fbcdn.net/v/t1.0-9/28167289_10156438462063322_5294701406039001752_n.jpg?oh=b4e108d3e9904491c08a84ffb764120f&oe=5B4BFBB3

(2) http://vokhanhlinh98.blogspot.com/2018/02/pham-oan-trang-tu-trao-giai-homi-homini.html

(3) http://www.loaphuong.org/2018/02/vi-sao-oan-trang-va-ong-bon-xin-ti-nan.html

Phạm Đoan Trang đã tự trao giải Homi Homini cho chính mình?

 Giải thưởng nhân quyền Homi Homini sẽ được trao cho cây bút chống Cộng Phạm Đoan Trang vào ngày 5 tháng 3 tới đây, tại Prague, CH Séc. Đây là giải thưởng quốc tế đầu tiên được trao cho Đoan Trang. Việc bà Trang nhận giải có lẽ đã gây bất ngờ cho nhiều người. Khi đề cử bà Trang làm “nhà hoạt động nữ có sức hút nhất năm 2015”, ông Phạm Lê Vương Các, một đệ tử thân tín của bà Trang, viết như sau (1):

“Sự khiêm tốn của Trang còn thể hiện qua việc Trang luôn từ chối làm hồ sơ đề cử các giải thưởng nhân quyền quốc tế”.

Khác với ông Các, hầu hết giới hoạt động ở Việt Nam không xem bà Trang là một người khiêm tốn. Cũng trong năm 2015, bà Trang đã tung ra bản “Hiến chương 2015” thể hiện rõ ý đồ để thâu tóm, tạo thiết chế “thống nhất” các nhóm chống Cộng Việt Nam, khi bà đặt ra luật lệ và chế tài cho tất cả những nhà hoạt động khác (2). Trong thực tế, Phạm Đoan Trang từ chối làm hồ sơ đề cử các giải thưởng nhân quyền quốc tế không phải vì khiêm tốn, mà vì sợ hãi. Trang biết rằng nếu nhận giải, bà sẽ thu hút thêm sự chú ý của cơ quan an ninh. Vì vậy, bà nhường cái vinh dự lớn lao đó cho những nhà hoạt động khác, và nhận về mình cái trách nhiệm làm truyền thông “yểm trợ”, làm hồ sơ “vận động” mỗi khi các vị này vào tù. Tất nhiên, như trong lần “yểm trợ” cho Anh Ba Sàm Nguyễn Hữu Vinh, bà Trang không quên nhận tiền của thân nhân ông Vinh khi viết cho ông một cuốn sách “yểm trợ”.

Vậy mà lần này bà đồng ý để mình được xét trao giải, và còn đồng ý để tổ chức trao giải gọi mình là “một trong những lãnh đạo của các nhà bất đồng chính kiến đương thời ở Việt Nam”. Trang lấy đâu ra sự can đảm mà bà  chưa từng có này?

Chúng ta biết rằng Phạm Đoan Trang đã trốn chui suốt nhiều tháng để thoát khỏi sự giám sát của pháp luật với nỗi lo thường trực NHẬP KHO bất cứ lúc nào. Trái với thái độ bất khuất được tổ chức trao giải Homi Homini mô tả, từ hơn một năm trở lại đây, Trang liên tục kêu ca về việc mình bị đánh, bị chửi, mình cô đơn, mình bị công an gác cửa… Mặt khác, ta cũng biết rằng nhiều nhà chống Cộng vô cùng bất khuất khác, như các ông Việt Khang và Trương Minh Tam, vừa nối đuôi nhau đi tị nạn nước ngoài chỉ trong một tháng trở lại đây. Như vậy, nếu bà Trang đến CH Séc để nhận giải thưởng năm nay, không loại trừ khả năng bà sẽ ở lại nước ngoài luôn, để được “tiếp tục cống hiến và hi sinh cho lợi ích của 90 triệu người trong nước” thay vì sẽ bị “nhập kho” như Mẹ Nấm!?!

Trở lại với vấn đề mà title bài nêu ra, chúng tôi thấy có thể chính bà Trang, hoặc những cộng sự thân tín của bà, đã làm hồ sơ để bà được trao giải Homi Homini năm 2018.

Trong giới chống Cộng Việt Nam, không nhiều người có quan hệ với các tổ chức nhân quyền ở CH Séc. Nhóm có nhiều quan hệ nhất với các tổ chức này tình cờ lại là ông Nguyễn Quang A và VOICE – một tổ chức mà bà Trang đã hoặc vẫn đang tham gia. Chẳng hạn, hồi tháng 6 năm 2014, trong chuyến đi vận động nhân quyền quốc tế, ông Quang A và các đại diện của VOICE đã dừng chân để tổ chức hội thảo với nhóm Văn Lang ở Prague (3). Thành viên VOICE đi cùng ông A trong chuyến này tình cờ là Trịnh Hữu Long – bạn thân của Đoan Trang từ thời ở trong nước, và hiện vẫn đang làm cùng Trang trong ban biên tập Luật khoa Tạp chí. Đến tháng 10 năm 2017, ông Quang A lại làm diễn giả trong Forum 2000 được tổ chức tại Prague. Đi cùng có Đinh Phương Thảo – vốn là một đệ tử của Đoan Trang trong nhóm Green Trees, và đang làm cho VOICE vào thời điểm đó (4). Tháng 11 cùng năm, khi Quang A huy động 15 tổ chức xã hội dân sự ra tuyên bố phản đối việc câu lưu Quang A, Đoan Trang và Bùi Hằng, nhóm Văn Lang ở CH Séc cũng là một trong số những tổ chức ký tên (5). Ngoài ra, cũng cần nhớ rằng Phạm Đoan Trang nằm trong đường dây viết “hồ sơ nhân quyền” của VOICE, và các hồ sơ do đường dây này viết ra góp phần quyết định “nhà hoạt động” nào của Việt Nam được nhận tiền tài trợ nước ngoài và các giải thưởng nhân quyền quốc tế.

Như vậy, có khả năng chính Phạm Đoan Trang đã “tự trao giải Homi Homini cho mình”, để dàn xếp tình huống ra nước ngoài nhận giải rồi được mời ở lại, sao cho có thể đi tị nạn mà không bị bẽ mặt.

Nếu bà Trang đi tị nạn trót lọt, quốc tế càng có lí do để lo ngại về Việt Nam. Bởi dù là một nước đang phát triển, Việt Nam đã liên tục xuất khẩu “rác thải độc hại” trong lĩnh vực chính trị sang các nước phát triển ở châu Âu và châu Mỹ!!!

Chú thích:

(1) https://www.danluan.org/tin-tuc/20160102/nha-hoat-dong-nu-co-suc-hut-nhat-nam-2015

(2) http://www.danquyen.net/2015/06/ban-chat-hien-chuong-2015.html

(3) http://vietinfo.eu/cd-tai-sec/toa-dam-ve-nhan-quyen-cung-ts-nguyen-quang-a-tai-praha.html

(4) https://www.rfa.org/vietnamese/in_depth/forum-2000-in-praha-republic-czec-over-democraty-and-human-right-10132017131357.html

(5) http://vietnamvoice.org/2017/11/tuyen-bo-cua-cac-to-chuc-xhds-ve-viec-bat-coc-va-cau-luu-pham-doan-trang-nguyen-quang-a-va-bui-thi-minh-hang/