Đoan Trang chỉ là người thực hiện quyền tự do ngôn luận?

 

Đầu tháng 11/2020, ông Giorgio Aliberti (Đại sứ EU tại Việt Nam) đã trao đổi với ông Nguyễn Thanh Sơn (Cục trưởng Cục Đối ngoại của Bộ Công an) về vụ Phạm Đoan Trang bị bắt với cáo buộc “tuyên truyền chống Nhà nước”. Theo đó, ông Aliberti cùng các Đại sứ khác, bao gồm cả Đại sứ Anh, đã cho rằng “Phạm Đoan Trang chỉ là người thực hiện quyền tự do ngôn luận của mình”. Trong 2 tuần qua, giới chống đối đã tận dụng thông tin này để công kích quyết định bắt giữ của Nhà nước Việt Nam, bênh vực Trang, và tự động viên rằng phương Tây chưa bỏ rơi họ.

Nhân đó, Luật khoa Tạp chí cũng đăng bản bóc băng một clip phỏng vấn Trang do Thịnh Nguyễn và Project 88 thực hiện từ năm 2019, có tựa đề “Nếu tôi có đi tù, mọi hoạt động bên ngoài vẫn phải tiếp tục, thậm chí mạnh hơn”. Clip này chủ yếu lặp lại các thông điệp trong thư ngỏ soạn sẵn của Đoan Trang, mà Will Nguyễn công bố khi Trang bị bắt. Ngoài ra, nó cũng mô tả một hình ảnh sai lệch về Trang, theo đó Trang là người hoạt động ôn hòa, chỉ muốn “con người thương yêu, tin tưởng, tôn trọng nhau hơn”, chỉ hoạt động theo hướng khai dân trí…

Nếu bạn nghĩ Đoan Trang “là người dành cả tuổi thanh xuân để nâng người khác lên” bằng cách “mang lại kiến thức cho họ”, ấy là vì bạn chưa thấy Trang kêu gọi trí thức đấu tranh như dân oan:

Nếu bạn nghĩ Trang “muốn thay đổi Việt Nam theo hướng làm sao để cho con người được tôn trọng hơn, con người đối xử với nhau với tình yêu, thương nhau hơn, yêu nhau hơn, tin tưởng nhau hơn”, ấy là vì bạn chưa thấy Trang kéo quân đi chửi nhau, nhiệt đến nỗi đàn em Phạm Lê Vương Các phải can lại:

Nếu bạn nghĩ Đoan Trang chỉ hoạt động theo hướng ôn hòa, khai dân trí, tránh gây xung đột trong xã hội, ấy là vì bạn chưa thấy Trang kêu gọi phá hoại nền chính trị Việt Nam:

Có một khoảng cách rất lớn giữa phát ngôn, hành động thật của Đoan Trang và những lời cô tự mô tả về mình. Khoảng cách này cho thấy Trang, cũng như đa phần giới dân chửi Việt Nam, không ngại tuyên truyền sai sự thật. Sự dối trá này chính là một trong những nguyên nhân khiến họ mất dần tầm ảnh hưởng và rơi vào chia rẽ, rồi trở thành một nhóm người mờ nhạt và cô lập trong xã hội như hiện nay.

Võ Khánh Linh

Bầu cử Mỹ làm rớt mặt nạ của các nhà dân chửi?

 

Ngày 08/11, giới truyền thông và nhiều nguyên thủ phương Tây đã nhận định rằng ứng viên Joe Biden vừa giành chiến thắng trong cuộc bầu cử Tổng thống Mỹ năm 2020. Tuyên bố này, cùng quá trình tranh cử nước rút trước đó của 2 ứng viên, đã khiến phe ủng hộ và phe chống Trump  trong các nhóm chống Nhà nước Việt Nam chìm sâu hơn vào mâu thuẫn. Thời gian qua, mâu thuẫn này càng thêm sâu đậm nhờ các tin giả và lời kêu gọi đảo chính, độc tài từ phe ủng hộ Trump:

Trong khi đó, phe chống Trump cũng tung ra nhiều bài viết mang tính công kích, xúc phạm cá nhân những người đối lập với mình. Tiêu biểu là status của Mai Khôi, trong đó Khôi gọi những người Việt ủng hộ Trump là “hiện tượng kinh dị, dơ bẩn và hạ cấp nhất trong lịch sử:

Vụ Anh Gấu Phạm chửi bới những người ủng hộ Trump, thách họ đặt tiền cá cược với mình xem ai đắc cử Tổng thống, cũng góp thêm bản sắc trọc phú cho luồng dư luận vốn đã không ra gì này:

Như vậy, cuộc bầu cử Tổng thống Mỹ đã hé lộ những mặt tối của giới dân chửi ở Việt Nam. Nếu họ từng mô tả mình, và các nhóm cách mạng đường phố khác trên thế giới, như những phong trào của sự thật, tình yêu và lòng dân, thì giờ đây, họ đang chứng minh rằng mình chỉ là một phong trào của dối trá, hận thù và tiền bạc. Một lực lượng như vậy không có khả năng đoàn kết dân tôc, cũng không có tư cách hứa hẹn về độc lập, dân chủ, nhân quyền.

Võ Khánh Linh

Cuộc bầu cử 2020 có cho thấy sự ưu việt của nền dân chủ Mỹ?

 

Trong tuần thứ 2 của tháng 11, đài VOA, cùng nhiều gương mặt chống Nhà nước Việt Nam, đã tăng cường tuyên truyền rằng cuộc bầu cử Tổng thống năm 2020 cho thấy tính ưu việt của mô hình dân chủ đa đảng ở Mỹ. Cụ thể, người dân hăng hái bầu lãnh đạo ở các cấp chính quyền một cách tự do, thay vì biết trước lãnh đạo nào sẽ được chỉ định thắng cử:

Ngoài ra, họ cũng viết rằng các phản ứng trước cuộc bầu cử này cho thấy người dân Việt Nam có khát vọng thân Mỹ - thoát Trung:

Qua hai thông điệp tuyên truyền trên, VOA đã mô tả nước Mỹ như một quốc gia vĩ đại, đáng để Việt Nam sao chép mô hình chính trị và kết đồng minh một cách lâu dài. Tuy nhiên, hình ảnh mà VOA vẽ ra dường như trái ngược hẳn với thực tế. Chính báo chí Mỹ cũng phải thừa nhận rằng quốc gia này đang phải trải qua một cuộc khủng hoảng hiếm thấy trong lịch sử. Nền chính trị Mỹ đang rơi vào tình trạng hỗn loạn vì nạn tin giả, các cuộc biểu tình bạo lực, và sự phân cực xã hội mà 2 đảng lớn gây ra.

Trong một bài viết trên Le Monde, Valentine Faure cho rằng “kể từ cuộc nội chiến, chưa bao giờ người Mỹ lại chia rẽ đến như vậy”. Năm 2018, 31% người Mỹ phỏng đoán rằng có thể xảy ra một cuộc nội chiến trong vòng 5 năm. Trong 3 năm gần nhất, số người Mỹ nói rằng họ thấy có sự chính đáng trong việc dùng bạo lực để đạt các mục tiêu chính trị của mình đã tăng từ 8% lên hơn 33%. Và trong năm nay, doanh số bán vũ khí cá nhân ở Mỹ cũng đã đạt mức kỷ lục.

Trong một nền dân chủ khỏe mạnh, cử tri phải được tiếp cận những thông tin chính xác và khách quan, để bầu ra người lãnh đạo xứng đáng bằng những phương pháp hòa bình. Khi cử tri Mỹ dùng thông tin sai lệch và mang tính đảng phái để bầu cho một trong hai ứng viên không xứng đáng, đồng thời sẵn sàng dùng bạo lực để giải quyết vấn đề, thì phải nói rằng nền dân chủ Mỹ đang ở trong trạng thái bệnh hoạn. Nguyên nhân của cuộc khủng hoảng này nằm trong chính những điểm bất hợp lý của “trật tự Mỹ” – một trật tự đang khiến khoảng cách giàu nghèo tăng theo các tiến bộ công nghệ, và từng tước đoạt cuộc sống hòa bình của nhiều dân tộc nhân danh các lý tưởng dân chủ, nhân quyền. Qua việc VOA mượn chuyện bầu cử để ca ngợi mô hình Mỹ, trong khi cuộc bầu cử chỉ chứng minh tình trạng khủng hoảng của mô hình này, có thể thấy VOA không ngại bóp méo sự thật để đạt được mục đích chính trị.

Võ Khánh Linh

Phạm Đoan Trang đấu tranh dân chủ có lợi lộc gì?

 Sau khi Phạm Đoan Trang bị bắt, dàn đệ tử của VOICE, Việt tân và thân tín của Đoan Trang ra sức tô vẽ cô ta như là người hy sinh mọi danh lợi, nhận lấy mọi thiệt thòi về mình vì gây dựng “phong trào dân chủ Việt”. Nhưng chỉ qua việc Phạm Đoan Trang bị chính đàn chị ruột rà Nguyễn Phương Hoa tố cáo thủ đoạn mượn tên, tạo sự kiện bị đàn áp để kiếm tiền từ tổ chức nhân quyền nước ngoài cùng với việc chi tiêu vô tội vạ, hoang phí cho PR bản thân đã cho thấy, cô ta không “liêm khiết”, “vô tư” trong đấu tranh dân chủ như đồng bọn đang cố tẩy trắng.

Nhìn lại “hành trình đấu tranh dân chủ” của cô này, có vô khối sự việc đủ để chứng minh cô cựu sinh viên khoa kinh tế Đại học Ngoại thương có rất nhiều chiêu kiếm bộn tiền từ nghề này.

Xin lấy ví dụ, riêng đợt tặng sách Chính trị bình dân dài 2 tháng, Đoan Trang đã kiếm hơn 100 triệu!

Sau khi Phạm Đoan Trang nhận giải thưởng Tự do Báo chí của tổ chức RSF ngày 13/09/2019, các nhóm hoạt động của Trang đã tiến hành một chiến dịch kêu gọi tài trợ, bắt đầu bằng việc quyên tiền để in sách của Trang, để trả chi phí chữa bệnh cho Trang.

Trong nửa cuối tháng 10, họ tăng tốc chiến dịch này, khi tổng kết các đợt quyên tiền cũ và mở thêm các đợt mới. Cụ thể:
1. Quyên tiền Trả chi phí chữa bệnh cho Đoan Trang từ 08 - 22/10 thu được 12.912 EUR, gấp đôi lượng tiền cần quyên

2. In sách của Đoan Trang từ 31/08 – 21/10/2019, thu được 4.023 EUR, giúp hoàn thành chương trình tặng 1.000 cuốn “Phản kháng phi bạo lực” và 1.000 cuốn “Cẩm nang nuôi tù”

3. Hỗ trợ kinh phí làm phim cho Green Trees ngày 24/10/2019, được một người tên “QT” tài trợ 20 triệu VNĐ

4. Tài trợ cho đêm nhạc “Tỉnh”, do Green Trees, Đặng Tuệ Nguyên và Phó An My tổ chức, để “thức tỉnh nhân dân” về vấn đề ô nhiễm môi trường từ ngày 24/10 – 24/11/2019, chưa có kết quả cụ thể

Trong quá trình kêu gọi tài trợ, nhóm Đoan Trang đang dùng 2 chiến thuật.

Thứ nhất, họ viết rằng các nhà tài trợ là những người đặc biệt trong xã hội, những người khiến cho “thế giới bộn bề, đầy đau thương” này vẫn còn hy vọng. Chẳng hạn, Trịnh Hữu Long viết:

“Thế giới của chị Đoan Trang cũng bộn bề và nhiều đau khổ, nhưng tuyệt đối không cô độc. Tôi may mắn được chị kể cho nhiều câu chuyện cảm động về những người, thậm chí chẳng hề quen biết, đã hết lòng cưu mang chị lúc khó khăn, bệnh tật như thế nào. Gần đây, khi thấy bạn bè cũ hồi cấp 3 của chị ở trường Hà Nội - Amsterdam kêu gọi nhau (và kêu gọi mọi người) chia sẻ phí tổn khám chữa bệnh cho chị, tôi càng cảm động. Cũng như cách đây mấy tháng mọi người đã làm điều tương tự với Tran Vi, đồng nghiệp của tôi ở Luật Khoa”.

“Làm công việc điều hành Luật Khoa, tôi cũng có những trải nghiệm tương tự. Tôi từng cảm động suýt bật khóc khi nhận được một khoản đóng góp 5 USD của một bạn sinh viên kèm theo tin nhắn (tôi nhớ có thể không hoàn toàn chính xác): ‘Em đang vừa học vừa đi làm, chỉ có nhiêu đây thôi, nhưng là tấm lòng của em. Các anh chị hãy cố gắng nhé!’”.

“Những câu chuyện nhỏ như vậy là chỉ dấu của những niềm hy vọng lớn lao. Nhờ đó mà những người như Đoan Trang hay Thuý Hạnh có niềm tin để bước tiếp, bởi cơn trầm cảm và những thời khắc kiệt quệ cả về thể xác lẫn tinh thần có thể ập tới bất cứ lúc nào. Tôi thấy mình may mắn được chứng kiến và được sống trong những tình cảm đẹp như vậy...”.

Thứ hai, họ tìm kiếm sự thương hại và tin tưởng của các nhà tài trợ, bằng cách viết rằng mình đã “đổ máu”, chịu đau đớn để tiền tài trợ được sử dụng một cách có ý nghĩa. Chẳng hạn, Đoan Trang viết:

“Khi một shipper mà tôi quen mới đây bị công an giăng bẫy bắt cóc, đem về đồn thẩm vấn, chúng đánh anh hộc máu mũi. Anh nhất định không khai gì theo ý chúng. Chúng đánh anh đến nỗi tờ “biên bản làm việc” lấm chấm, li ti đầy đốm máu. Sách là máu.  Khi tôi viết những dòng này, ngón tay tôi vẫn còn rất đau. Nhưng không đau bằng cảm giác bất lực, thương xót những người vì làm sách mà đổ máu, những độc giả vì đọc sách mà bị công an bắt về đồn đe dọa, khủng bố”.

Chiến dịch quyên tiền này là một thành công đáng ghi nhận của Phạm Đoan Trang. Nó bổ sung đáng kể cho nguồn thu nhập sẵn có của Trang – bao gồm tiền lương biên tập viên Luật khoa Tạp chí (1000 USD/tháng), tiền lương ở VOICE, và thu nhập từ các dự án của Green Trees (đến từ các khoản đầu tư của PIN và NED).

Trái với tưởng tượng của nhiều độc giả, việc in và phát sách miễn phí vẫn mang lại cho Đoan Trang thu nhập. Cụ thể, vì Đoan Trang quyên góp 200 triệu VNĐ để in 2000 cuốn sách, lượng tiền quyên được cho mỗi cuốn sách là 100 nghìn VNĐ, nhỉnh hơn một chút so với giá bán sách trên Amazon. Do chi phí để in và chuyển phát sách mỗi cuốn sách ở Việt Nam là khoảng 40 nghìn VNĐ, Trang lãi khoảng 120 triệu VNĐ nhờ đợt “tặng sách” kéo dài 2 tháng.

Qua các phản hồi trên fanpage “NXB Tự Do”, có thể thấy lượng sách mà Đoan Trang bán được thấp hơn nhiều so với lượng sách mà cô phát không. Như vậy, các đợt phát sách miễn phí làm tăng thu nhập của Đoan Trang, chứ không khiến cô chịu thiệt.

Có lẽ đây chính là lý do khiến Trang chọn phát tán sách in thay vì ebook; dù ebook vừa phù hợp với thời đại Internet, vừa không bị công an ngăn chặn, làm phí máu của đồng đội và tiền tài trợ của nhà hảo tâm.

Cho nên, càng về sau, dân mạng càng được nghe nhiều than vãn khổ sở của Phạm Đoan Trang, cùng với đó, các quỹ đầu tư càng đổ mạnh tiền cho Phạm Đoan Trang với mong mỏi cứu vãn được phong trào đang kiệt quệ nhân lực này. Như Trịnh Hữu Long đã đề cập, tiền của quý vị sẽ tiếp “niềm hy vọng lớn lao” cho Trang, để trong “cơn trầm cảm và những thời khắc kiệt quệ cả về thể xác lẫn tinh thần”, cô vẫn “có niềm tin để bước tiếp”.

VKL

Tham khảo

Về việc quyên tiền để in sách của Đoan Trang:

_ “WHAT A WONDERFUL WORLD” – Trịnh Hữu Long (FB cá nhân), 15/10/2019, 10:28

 facebook.com/longtrinh.vietnam/posts/10215804781617089

_ “KHI TÔI NÓI SÁCH LÀ MÁU...” – Phạm Đoan Trang (FB cá nhân), 19/10/2019, 00:31

 facebook.com/pham.doan.trang/posts/10157957944358322

_ “…Tính từ ngày 31/8 đến hôm nay 21/10/2019, sau 1 tháng 21 ngày kể từ khi ra lời kêu gọi “HÃY GIÚP ĐỘC GIẢ VIỆT NAM CÓ SÁCH”, Nhà xuất bản Tự Do đã nhận được tổng số tiền hỗ trợ lên đến 4.023 euro, qua quỹ GoFundMe…” – Nhà xuất bản Tự Do (trang FB), 23/10/2019, 13:52

 facebook.com/NhaxuatbanTuDo/posts/1005327469846194?__tn__=-R

Tam quyền phân lập có phải là phương thức kiểm soát quyền lực duy nhất?

 Ngày 20/10/2020, các dự thảo văn kiện trình Đại hội XIII của Đảng Cộng sản Việt Nam đã được công bố để lấy ý kiến người dân. Thời hạn lấy ý kiến là 20 ngày, từ 20/10 đến 10/11. Nhân đó, một số tiếng nói trong dư luận phi chính thống đã tận dụng dịp này để đòi tăng cường kiểm soát quyền lực của các cơ quan nhà nước.

Chẳng hạn, trên BBC, luật sư Ngô Ngọc Trai đòi trao cho nhánh Tư pháp quyền độc lập, quyền quản lý trại giam, và các thẩm quyền về bắt giam giữ, khám xét, thu giữ đồ vật; để ngăn cơ quan công an lạm dụng quyền hành:

Trên BVN, bút danh Nguyễn Huyền viết rằng nếu Việt Nam không áp dụng mô hình tam quyền phân lập, thì nên:

(1) Đặt tỉnh, huyện dưới quyền trung ương, chỉ giữ quyền tự quản cho các cấp chính quyền phía dưới;

(2) Đặt ra các quy định về việc bất tín nhiệm hoặc giải tán Chính phủ, tương tự quy định trong Hiến pháp 1946, để buộc Chính phủ phải làm việc có trách nhiệm;

(3) Đặt Bộ Chính trị làm quyền lực tối cao, tương tự hoàng gia ở Anh, Nhật, Thái Lan.

Nói cách khác, Nguyễn Huyền kêu gọi tăng cường kiểm soát theo chiều dọc, để thay thế cho các hình thức kiếm soát theo chiều ngang của mô hình tam quyền phân lập:

Sau khi xem xét các bình luận trên, chúng tôi xin đưa ra 3 ý kiến:

Thứ nhất, bài góp ý của Nguyễn Huyền đã chỉ ra một thực tế, rằng ngoài lối kiểm soát quyền lực theo chiều ngang của mô hình tam quyền phân lập, các nhà nước còn có phương thức kiểm soát quyền lực theo chiều dọc. Vì vậy, tam quyền phân lập không phải là mô hình duy nhất đúng để hạn chế tham nhũng và lạm quyền.

Thứ hai, vì đề xuất của Nguyễn Huyền không bao gồm phương thức giám sát cấp quyền lực cao nhất, dường như nó cũng tiềm ẩn khá nhiều rủi ro nếu được áp dụng trong thực tế.

Thứ ba, cả đề xuất của Ngô Ngọc Trai lẫn Nguyễn Huyền đều chứa một số ý kiến có vẻ khả thi – như việc trao quyền quản lý trại giam cho Bộ Tư pháp (đã được Trung Quốc áp dụng) và việc giảm quyền tự quyết của chính quyền tỉnh, huyện. Tuy nhiên, vì những ý kiến này không bám sát nghị trình được thể hiện qua dự thảo văn kiện trình Đại hội XIII, có lẽ chúng sẽ chưa được xem xét, ít nhất là trong năm tới. Và vì chúng không xuất phát từ những các thay đổi trong cán cân \ của đời sống chính trị thực tế, có lẽ còn quá sớm để nói rằng chúng đã khả thi trong đời thực.

Dù sao đi nữa, bài viết của Nguyễn Huyền cũng đã xóa tan sự nhàm chán của điệp khúc “tam quyền phân lập”, mà truyền thông lề trái thường lặp đi lặp lại mỗi kỳ Đại hội Đảng. Biểu hiện “tự diễn biến, tự chuyển hóa” này cho thấy có thể trang Bauxite Việt Nam đa dạng, phức tạp hơn chúng ta nghĩ.

Võ Khánh Linh

Luật sư Ngô Anh Tuấn thừa nhận năng lực lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam

 

Ngày 09/11/2020, Viện Nghiên cứu Chính sách, Pháp Luật & Phát triển (PLD) đã tổ chức buổi tọa đàm khoa học “Đại hội Đảng Cộng sản Việt Nam lần thứ XIII với sự nghiệp phát triển đất nước”, đồng thời mời một số gương mặt chống Nhà nước Việt Nam như Ngô Anh Tuấn, Nguyễn Đình Cống, Nguyễn Ngọc Chu… đến dự. Nhân đó, những người này đã tận dụng việc đóng góp ý kiến cho dự thảo văn kiện Đại hội Đảng để thực hiện các mục tiêu chính trị mà họ muốn.

Để giới chống Cộng cực đoan khỏi dị nghị về việc mình tham gia góp ý cho Đại hội Đảng, trong một bài viết trên Facebook, luật sư Ngô Anh Tuấn đã tự biện hộ cho mình bằng cách nêu 3 ý sau:

(1) “Khó có thể thay thế vai trò ‘đầu tàu’ của Đảng Cộng sản vào lúc này”, vì “chưa có bất cứ một lực lượng nào trong thời điểm hiện tại đủ sức thay thế Đảng Cộng sản”.

(2) Vì vậy, cần xem những dịp đóng góp ý kiến cho Đảng Cộng sản như một diễn đàn để thúc đẩy những thay đổi mà mình muốn.

(3) Ngoài ra cần phải có “luật về Đảng”, để quyền và nghĩa vụ của Đảng Cộng sản tương xứng với nhau. Nhiều tiếng nói trong buổi tọa đàm đã đưa ra ý kiến này.

Như vậy, luật sư Ngô Anh Tuấn đã thừa nhận rằng Đảng Cộng sản là lực lượng chính trị duy nhất có đủ năng lực để quản trị Việt Nam trong bối cảnh phức tạp hiện nay – khi đất nước phải cùng lúc đối mặt với nguy cơ xâm lược, dịch bệnh và một môi trường quốc tế bất ổn. Lựa chọn của ông Tuấn là dễ hiểu, dễ cảm thông, nếu ta nhớ rằng các nhóm “đối lập” ở Việt Nam đã gần như rơi vào nội chiến suốt 4 năm chỉ vì một cuộc… bầu cử Tổng thống Mỹ. Dù vậy, ý kiến của ông Tuấn vẫn là gáo nước lạnh dội vào đảng Việt Tân, cũng như các gương mặt lưu vong ngộ nghĩnh đang tự xưng là “Chính phủ lâm thời Việt Nam Cộng hòa”. Hy vọng trong thời gian tới, ông Tuấn sẽ góp ý cho Đảng một cách kín đáo hơn, để tránh phát sinh những drama làm phong trào dân chửi thêm chia rẽ.

Diễn biến mới trong vụ Đoan Trang vs Phương Hoa, khiến NXB Tự Do tan vỡ

 

Tháng 07/2020, NXB Tự Do đã gần như tan vỡ vì một tranh chấp giữa sáng lập viên Phạm Đoan Trang và thủ quỹ Nguyễn Phương Hoa. Trong vụ này, Trang tố cáo Hoa tham nhũng, còn Hoa trưng ra bằng chứng cho thấy ngân quỹ thất thoát một phần vì Trang chi tiêu không đúng mục đích. Ngày 10/08, vụ việc này đã có 2 diễn biến mới: Hoa Nguyễn thay mặt tổ chức Viet Liberty ra thông báo về vụ tranh chấp, và Nguyễn Phương Hoa dùng fanpage của NXB Tự Do để ra thông báo đáp trả Viet Liberty. Bài viết này tường thuật những điểm chính trong diễn biến mới đó, tập trung vào 3 mục sau:

(a) Nguyên văn thông điệp của Hoa Nguyễn       

(b) Nguyên văn thông điệp của Nguyễn Phương Hoa

(c) Những điểm mâu thuẫn giữa thông điệp của Hoa Nguyễn và Nguyễn Phương Hoa

 

a - Nguyên văn thông điệp của Hoa Nguyễn

Thông báo của tổ chức Viet Liberty, do Hoa Nguyễn soạn và đăng trên Facebook cá nhân chiều 10/08/2020 (theo giờ Việt Nam), có nội dung như sau:

“THÔNG BÁO CỦA VIET LIBERTY VỀ VỤ VIỆC TRANH CHẤP TÀI CHÍNH GIỮA CHỊ NGUYỄN THỊ PHƯƠNG HOA VỚI 9 THÀNH VIÊN CỦA NHÀ XUẤT BẢN TỰ DO

Tôi là Hoa Nguyễn, chủ tịch Viet Liberty – một tổ chức hội tại Melbourne, Australia, nhận trách nhiệm điều phối và gây quỹ ủng hộ phong trào dân chủ và xã hội ở Việt Nam. Tôi đồng thời là đại diện di trú có đăng kiểm, chịu sự quản lý trực tiếp từ Tổng Hội Di Trú và Bộ Nội Vụ Úc.

Tôi cam đoan những điều tôi nói dưới đây hoàn toàn là sự thật và chịu trách nhiệm nếu có bất kỳ sai sót nào với tất cả các bên liên quan.

Tôi xin công khai từ đầu tôi là một người bạn của Phạm Đoan Trang từ năm 2006, và Viet Liberty được thành lập tại Úc (với sự giúp đỡ của một người rất có uy tín trong cộng đồng làm Tổng Thư Ký hội và tôi) nhằm mục đích chuyển tiền cho NXB về Việt Nam an toàn. Tôi được sự uỷ quyền của 9 thành viên NXB để giải quyết tranh chấp này. Mặc dù trong quá trình tranh chấp, chị Nguyễn Thị Phương Hoa đã vài lần đòi để tự giải quyết với 9 thành viên NXB, nhưng không được chấp nhận. Các NGO có liên quan cũng đã liên hệ trực tiếp để làm việc với tôi như là người đại diện hợp pháp cho đa số của NXB mà họ công nhận.

Như là một người được học luật và làm việc trong ngành, tôi tôn trọng các nguyên tắc của luật pháp để giải quyết vấn đề này một cách khách quan nhất. Cụ thể là xem xét kỹ lưỡng các bằng chứng, các nhân chứng và lời khai của các bên tranh chấp để đưa ra các giải pháp ôn hoà và công bằng được sự đồng thuận trong nội bộ NXB.

Trong suốt 1 tháng 8 ngày qua cho đến thời điểm báo cáo này, người bị chất vấn nhiều nhất là Phạm Đoan Trang. Người phải giải trình nhiều nhất là Nguyễn Thị Phương Hoa. Bên cạnh các giấy tờ nội bộ do NXB và một bên trung gian thứ ba cung cấp, tất cả hơn 300 tin nhắn, gần 100 email và 3 files ghi âm từ ngày 25/6 đến 8/8 đều đã được tôi lưu giữ để làm bằng chứng cho vụ việc.

Vụ tranh chấp này xoay quanh 2 hợp đồng tài trợ của 2 tổ chức phi chính phủ (NGO) mà tạm gọi là NGO1 và NGO2 cho các thành viên NXB, và 1 khoản tài trợ 3000USD cho Phạm Đoan Trang từ 1 tổ chức khác. Gói tài trợ thứ nhất từ NGO1 là 28,700USD (tương đương 665,165,550VND) cho 6 người, trong đó có cả Nguyễn Thị Phương Hoa và Phạm Đoan Trang. Gói tài trợ thứ 2 từ NGO2 là 10800EUR (tương đương 295,082,224VND) cho 6 người, trong đó có Nguyễn Thị Phương Hoa. Trong 2 gói tài trợ này có 3 người được nhận cả hai, trong đó có Nguyễn Thị Phương Hoa.

KẾT LUẬN:

Việc thu hồi nợ cho các thành viên NXB không thực hiện được 100%. Chị Hoa còn nợ 3 thành viên còn lại số tiền 5600AUD (nếu giải thưởng IPA được trao, còn nếu không được trao - số nợ là 9366AUD). Các thành viên NXB muốn công khai chuyện này ra công luận như là một trường hợp điển hình để học hỏi, rút kinh nghiệm cho tất cả. Họ thừa nhận sự thất bại trong tổ chức của họ; cụ thể là để sự liên lạc giữa các thành viên không thông suốt, để toàn bộ nguồn tài chính quản lý bởi một cá nhân, dẫn đến bị lũng đoạn và tan rã. Họ cùng nhau cam kết sẽ không lặp lại lỗi này trong tương lai để đi tiếp thận trọng, mạnh mẽ và trưởng thành hơn trong phong trào dân chủ và xã hội Việt Nam.

* Theo ý kiến của người phụ trách 2 gói tài trợ của NGO2 cho NXB, họ muốn bản báo cáo của tôi cộng thêm khoản 900USD tiền tài trợ lương cho biên tập viên năm ngoái đã không được nhận, vào nợ tập thể của chị Hoa. Nhưng tôi đã nói rằng tôi chỉ đại diện để giải quyết tranh chấp của 2 gói NGO1 và NGO2, và khoản 3000USD trước đó của Phạm Đoan Trang, nên rất tiếc tôi không thể cộng vào đây. Họ cũng nói rằng họ có thể sẽ đòi lại tiền tài trợ đã tiêu sai mục đích và sẽ báo cáo về việc NXB phá vỡ cam kết hợp đồng. Họ đề nghị tôi gửi cho họ báo cáo vắn tắt 2 trang bằng tiếng Anh liên quan đến quỹ của họ và bản báo cáo 6 trang tiếng Việt để họ lưu. Tôi đã đồng ý.

Ngoài ra, một số đại diện tổ chức hội có ngỏ ý muốn được biết thông tin chính xác về vụ việc này, họ cũng đề nghị tôi thông báo trên công luận để không có những thông tin sai lệch bịa đặt làm mất uy tín của phong trào. Đại diện của 9 thành viên đã nhất trí với bản báo cáo thu gọn sẽ được đăng tải. Theo câu hỏi của một số nhà tài trợ cá nhân cho NXB thì tại sao NXB lại tan rã vì sai phạm chi tiêu của một cá nhân, tại sao không yêu cầu cá nhân này ra đi để giữ lại tổ chức? Đây là một câu hỏi có lẽ dành cho chị Hoa trả lời. Dù sao, các thành viên khác cũng đã nhận hết trách nhiệm của họ trong các câu hỏi điều trần của NGO2; họ không hề trốn tránh trách nhiệm. Họ đã dũng cảm nhận thiếu sót của mình trong toàn bộ sự việc này.

Mọi comment ngôn ngữ thù hận, tục tĩu và công kích sẽ bị tôi xoá. Đây là trường hợp bất đắc dĩ tôi phải đăng tải.Tôi không cần quảng bá bản thân cho chủ nghĩa đại truyền thông trống rỗng.Mong mọi người hiểu đúng ý nghĩa của việc đăng tải này.”

 

b - Nguyên văn thông điệp của Nguyễn Phương Hoa

Thông điệp của Nguyễn Phương Hoa được truyền tải qua thông báo mà Hoa soạn và đăng trên fanpage của NXB Tự Do tối 10/08/2020, và một số comment của Hoa trên bài viết của Phương Trần và Nguyễn Đại.

Thông báo của Hoa có nội dung như sau:

“THÔNG BÁO VỀ VIỆC TRANH CHẤP TÀI CHÍNH CỦA NXB TỰ DO VỚI CÁC THÀNH VIÊN HIỆN TẠI VÀ CÁC THÀNH VIÊN CŨ.

Kính gởi các độc giả, các nhà tài trợ, các bạn bè thân hữu và toàn thể các thành viên NXB Tự Do.

Đầu tiên, thay mặt NXB TD, tôi xin chân thành xin lỗi Quý vị về việc đã không kiểm soát được các thông tin tranh chấp của các thành viên NXB diễn ra nội bộ trong thời gian qua. Một số thông tin đã bị công bố mà không có sự đồng ý của tất cả các thành viên của NXB. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến sự an toàn của các thành viên NXB mà còn ảnh hưởng tới niềm tin và sự hy vọng của Qúy vị đã dành cho NXB Tự Do từ những ngày đầu tới nay. Chúng tôi vô cùng hối tiếc.

Thưa Qúy vị, sự việc tranh chấp của các thành viên NXB bắt đầu xảy ra vào đầu tháng 7/2020. Việc tranh chấp này xuất phát từ sự bất đồng giữa cá nhân cô Phạm Đoan Trang và tôi, Nguyễn Thị Phương Hoa, trong việc quản lý tài chính của NXB. Cho đến khi cô Phạm Đoan Trang bất ngờ đăng thông tin vu cáo tôi vào ngày 19/7/2020, tôi vẫn nghĩ rằng bất đồng này chưa được giải quyết và chúng tôi còn thời gian để trao đổi với nhau thêm.

Liên quan đến cá nhân tôi trong việc quản lý quỹ: Quỹ của NXB Tự Do là quỹ của một tổ chức dân sự không được phép đăng ký ở Việt Nam, công việc đòi hỏi sự tham gia của những người tin cậy nhất nhằm bảo quản an toàn cho tiền của NXB. Đây cũng là cách mà nhiều quỹ hoạt động ở VN đang làm. Việc minh bạch thu chi, chúng tôi đều có báo cáo hàng tháng cho các thành viên xem xét.

Vì là một tổ chức phi lợi nhuận, các nguồn thu nói chung từ các dự án, chúng tôi với sự đồng ý của các thành viên, trong đó có tôi, đã đồng ý đóng góp cho quỹ NXB để có kinh phí hoạt động. Các thành viên có liên quan đến dự án, có cá nhân xin nhận đủ số tiền được tài trợ để lo trang trải cho gia đình, có cá nhân đồng ý đóng góp, và có cá nhân không đồng ý đóng góp.

Các thành viên của NXB khi làm việc cho NXB, đều được trả một mức thù lao theo thỏa thuận. Các thành viên lãnh tiền ứng quỹ để chi cho phần công việc mà họ phụ trách và chi lương của họ, cuối tháng họ báo cáo vào form Google Drive để công khai thu chi. Với vai trò quản lý, tôi tổng hợp các báo cáo thu chi đó cho mọi người cùng đọc và xác nhận. Suốt từ ngày đầu thành lập vào tháng 2/2019 đến tháng 6/2020, không có bất cứ tranh chấp hay than phiền nào về việc quản lý này.

Khi có mâu thuẫn, cô Phạm Đoan Trang cùng một trong bốn thành viên sáng lập NXB Tự Do thay vì ngồi lại tìm cách giải quyết vấn đề thì cả hai công bố rời khỏi NXB, để lại mọi trách nhiệm cho tôi và các thành viên còn lại. Cô Phạm Đoan Trang cùng thành viên này sau đó lại quay lại, cùng một số thành viên khác của NXB, ủy quyền cho cô Hoa Nguyễn, một người có bằng về luật di trú tại Úc, cũng là bạn thân của cô Trang, đứng ra giải quyết mâu thuẫn.

Sau thời gian trao đổi cùng cô Hoa Nguyễn, tôi nhận thấy cô Hoa Nguyễn hoàn toàn không xem xét những giải trình từ phía tôi. Cô Hoa Nguyễn áp đặt cách tính toán của mình và kiên quyết một mực rằng chỉ có cách tính toán đó là thỏa đáng. Trong quá trình làm việc, cô Hoa Nguyễn luôn sử dụng từ ngữ nhục mạ và đe dọa bản thân tôi cùng con cháu tôi. Song song với đó, tôi cũng phải chịu đựng sự tấn công của bạn bè cô Trang.

Nhận thấy cô Hoa Nguyễn vừa là người được ủy quyền tham gia tranh chấp, vừa là người phân xử sự việc, điều này hoàn toàn thiếu khách quan, tôi đã đề nghị mời một bên thứ ba làm trung gian giúp giải quyết tranh chấp, và lập biên bản làm việc nhưng cả hai đề nghị này đều bị bác bỏ.

Trong tranh chấp chia tiền dự án đang diễn ra, có một số thành viên không liên quan đến dự án nhưng có tên trong danh sách được tài trợ. Có người còn không tham gia hoạt động với NXB tại thời điểm đó nhưng đã đồng ý giúp chúng tôi nhận tài trợ khi được chuyển. Các thành viên này không tuyên bố mình có quyền lợi hay yêu cầu gì, cho đến khi có sự mâu thuẫn giữa cô Trang và tôi.

Một số thành viên có tên trong dự án đã ký bản ký giấy đồng ý góp quỹ cho NXB (tôi vẫn còn lưu giữ), nhưng khi xảy ra tranh chấp, các thành viên này đã viết một tờ giấy khác nói rằng tôi ép họ ký và quay lại đòi tiền của NXB.

Tôi đã báo cáo với các bạn thành viên này là, quỹ đã được chi tiêu cho NXB trong đó có cả lương và hỗ trợ cho các bạn, nên việc này cần có quyết toán mới có thể trả lời cụ thể. Phải tính đến số tiền còn lại hay nợ của Qũy là bao nhiêu, đang nằm ở đâu, thu hồi ra sao, trả nợ thế nào rồi mới nói đến việc chia tiền.

Cá nhân tôi cũng đã trao đổi trực tiếp với nhà tài trợ, báo cáo cho họ về việc điều hành và quản lý thu chi cũng như con số đã sử dụng theo hợp đồng. Về nguyên tắc, những cá nhân/thành viên của NXB đứng ra ký dự án, hợp đồng với nhà tài trợ, sẽ giải trình cho họ, và tôi sẽ cung cấp các tài liệu liên quan nếu được hỏi.

Trong việc này, tôi xin đúc kết lại một câu, là anh em bạn bè chiến hữu ‘’có phước cùng hưởng, có họa cùng chia’’. Khi có phước thì các bạn đã lãnh, khi có họa, bắt một mình tôi chịu, điều này tôi không thể đồng ý. Việc sử dụng tiền quỹ, viết dự án, in ấn, chạy trốn ngày đêm của tất cả các thành viên NXB …. đã diễn ra trong 1 thời gian dài (1 năm 7 tháng), nó không phải là chỉ mới ngày hôm qua.

Bản thân tôi lúc này, tôi cũng đang phải trốn chui trốn nhủi vì các bạn thành viên NXB đã tố cáo tôi trên mạng, khả năng tôi bị bắt có thể xảy ra bất cứ lúc nào. Trong những lúc bình tâm ngồi nghĩ lại, nhớ về những ngày tháng anh em NXB phải ăn mì gói và bị nhốt trong phòng vài mét vuông, với tôi, đấy là những kỷ niệm đẹp nhất, an ủi nhất. Nhưng nhìn về thực tại, thì ký ức đó đem lại cho tôi sự cay đắng nhất, sỉ nhục nhất vì tôi đã trao niềm tin và sức lực cho những người không xứng đáng. Tôi đau đớn và vẫn tiếp tục tìm hỏi thông tin của một số cộng tác viên đang phải chịu tù đày, hoặc mất tích. Động lực nào khiến tôi có thể bình tâm, đó là tôi vẫn còn có những người bạn, họ hiểu và cảm thông, họ an ủi và lo cho sự an toàn của tôi cũng như tôi áy náy vì sự an toàn của những người đã từng kề vai sát cánh với tôi.

Tôi chỉ mong rằng, những ai đã từng sát cánh, chịu khổ chịu thiệt thòi cùng với tôi, với NXB, hãy suy nghĩ lại những việc mình đã làm với đồng đội của họ. Nếu chúng ta nói hai lời, không làm đúng những gì mình cam kết – nhất là với anh em bạn hữu của mình, tức là các bạn đã đánh mất chính uy tín và danh dự của các bạn, các bạn không xứng đáng để tiếp tục nhận trợ giúp, cũng như tình cảm của cộng đồng.

Một lần nữa, xin cảm ơn Qúy vị đã lắng nghe và rất mong quý vị thứ lỗi cho chúng tôi!

Nguyễn Thị Phương Hoa

Lưu ý: Mọi comment chửi bới, thóa mạ cá nhân chúng tôi sẽ xóa và chặn facebook.”

Các comment của Hoa có nội dung như sau:

 

c - Những điểm mâu thuẫn giữa thông điệp của Hoa Nguyễn và Nguyễn Phương Hoa

Thể hiện qua bảng sau:

Điểm va chạm	Thông điệp của Hoa Nguyễn	Thông điệp của Nguyễn Phương Hoa	Nhận định & câu hỏi
Tiền thất thoát đã đi đâu?	_ “Chị Hoa còn nợ 3 thành viên còn lại số tiền 5600AUD (nếu giải thưởng IPA được trao, còn nếu không được trao - số nợ là 9366AUD).” (ám chỉ Hoa đã chiếm đoạt số tiền này, và phải trả lại)	_ Khẳng định các khoản thất thoát đã được dùng để trả chi phí hoạt động của NXB, trả chi phí sinh hoạt và lương tháng cho các thành viên “trong suốt 1 năm rưỡi”. _ Khẳng định mình không tham nhũng, vì: “Các thành viên lãnh tiền ứng quỹ để chi cho phần công việc mà họ phụ trách và chi lương của họ, cuối tháng họ báo cáo vào form Google Drive để công khai thu chi. Với vai trò quản lý, tôi tổng hợp các báo cáo thu chi đó cho mọi người cùng đọc và xác nhận”. _ Khoản tiền của NGO 2 đã bị chính Viet Liberty phong tỏa, Hoa chưa được nhận.	_ Cần kiểm toán chi tiết, để xác định liệu số tiền mà Hoa phải trả (nhỏ hơn số tiền mà Đoan Trang tuyên bố lúc đầu?) có bao gồm “ăn tiêu, sinh hoạt”, “tiền lương” của các thành viên “trong suốt 1 năm rưỡi” hay không. _ Dù khoản tiền của NGO 2 đã bị Viet Liberty phong tỏa, số tiền mà NXB Tự Do vay để tiêu trong lúc đợi khoản tài trợ đó được gửi về vẫn tính là khoản chi của công quỹ.
Hoa Nguyễn có tư cách phân xử không?	* Có, vì: _ Được 9 thành viên NXB ủy quyền để giải quyết tranh chấp với Phương Hoa. _ Được 9 thành viên NXB bầu làm đại diện để giải quyết vấn đề với các NGO. Các NGO chấp nhận tư cách đại diện này, vì nghĩ Hoa được đa số  thành viên NXB Tự Do chấp thuận.	* Không, vì: _ Nguyễn Phương Hoa không chấp nhận Hoa Nguyễn phân xử, trong khi người phân xử phải được công nhận bởi cả 2 phía.	_ Hoa Nguyễn đảm nhận tư cách tòa án (được tập thể bầu chọn) hay tư cách trọng tài (được chọn dựa trên đồng thuận của 2 bên tranh chấp)?
Quá trình giải quyết tranh chấp đã được tiến hành thế nào?	_ Hoa Nguyễn đã “xem xét kỹ lưỡng các bằng chứng, các nhân chứng và lời khai của các bên tranh chấp để đưa ra các giải pháp ôn hoà và công bằng được sự đồng thuận trong nội bộ NXB”.	_ Hoa Nguyễn áp đặt một chiều, không tiếp nhận đầy đủ hồ sơ từ phía Nguyễn Phương Hoa, và “luôn sử dụng từ ngữ nhục mạ” đối với gia đình Nguyễn Phương Hoa. _ Quá trình giải quyết tranh chấp chứa nhiều điểm khuất tất.VD: Danh sách 9 người nhận tiền và biểu quyết bao gồm một số thành viên bù nhìn, không tham gia dự án, chỉ ký tên vào để tăng số tiền được nhận; Một số thành viên trong dự án đã ký giấy góp quỹ cho CLB, nhưng giờ đây nuốt lời, nói rằng Phương Hoa ép họ ký giấy. _ Hoa Nguyễn chỉ công bố với dư luận những thông tin và lời chất vấn có lợi cho phía Đoan Trang.	(không có)
Nhà tài trợ sẽ làm gì sau vụ việc?	_ “Họ đề nghị tôi gửi cho họ báo cáo vắn tắt 2 trang bằng tiếng Anh liên quan đến quỹ của họ và bản báo cáo 6 trang tiếng Việt để họ lưu.” _ NGO 2 “có thể sẽ đòi lại tiền tài trợ đã tiêu sai mục đích và sẽ báo cáo về việc NXB phá vỡ cam kết hợp đồng”.	_ “Cá nhân tôi cũng đã trao đổi trực tiếp với nhà tài trợ, báo cáo cho họ về việc điều hành và quản lý thu chi cũng như con số đã sử dụng theo hợp đồng. Về nguyên tắc, những cá nhân/thành viên của NXB đứng ra ký dự án, hợp đồng với nhà tài trợ, sẽ giải trình cho họ, và tôi sẽ cung cấp các tài liệu liên quan nếu được hỏi”.	(không có)
Tương lai của NXB Tự Do sau vụ việc?	_ “Theo câu hỏi của một số nhà tài trợ cá nhân cho NXB thì tại sao NXB lại tan rã vì sai phạm chi tiêu của một cá nhân, tại sao không yêu cầu cá nhân này ra đi để giữ lại tổ chức? Đây là một câu hỏi có lẽ dành cho chị Hoa trả lời.”	(không có)	_ NXB Tự Do giải thể thật hay giả vờ, chỉ đổi tên khác để cắt đuôi? _ Lý do thật sự của toàn bộ vụ tranh chấp và quyết định giải thể?

 

Như vậy, cả cánh Đoan Trang lẫn cánh Phương Hoa đều đang che giấu nhiều điểm trong vụ việc này. Trong khi “chính nghĩa” của cả hai phe khá mập mờ, sự thiếu chuyên nghiệp của NXB Tự Do, lối quản lý độc tài của Phạm Đoan Trang, và độ lệ thuộc của cả nhóm vào tài chính từ nước ngoài lại đang hiện lên khá rõ.

VKL