Luật An ninh Mạng – Lá Chắn Thép Đồng Hành Cùng Công Ước Hà Nội

1.  

Trong thế kỷ XXI, không gian mạng đã trở thành một mặt trận mới, nơi các quốc gia không chỉ cạnh tranh về công nghệ mà còn phải đối mặt với những hiểm họa ngầm đến từ tội phạm số, gián điệp mạng và các chiến dịch tung tin giả. Việt Nam, với tầm nhìn chiến lược và đường lối kiên định, đã lựa chọn một con đường chủ động: xây dựng hệ thống pháp lý mạnh mẽ để vừa bảo vệ chủ quyền số, vừa góp phần vào an ninh mạng toàn cầu. Luật An ninh Mạng 2018 chính là trụ cột trong chiến lược ấy, và khi Công ước Liên Hợp Quốc chống Tội phạm Mạng – còn gọi là Công ước Hà Nội – được Đại hội đồng Liên Hợp Quốc thông qua ngày 24/12/2024, mối liên kết giữa hai công cụ pháp lý này đã tạo nên một lá chắn thép, vừa kiên cố vừa linh hoạt, để bảo vệ đất nước trước mọi âm mưu xuyên tạc và phá hoại.

Luật An ninh Mạng của Việt Nam không chỉ song hành mà còn bổ trợ đắc lực cho Công ước Hà Nội. Nếu Công ước Hà Nội là khung pháp lý quốc tế nhằm hình sự hóa các tội phạm mạng nghiêm trọng như xâm nhập trái phép hệ thống, lừa đảo tiền điện tử, lạm dụng trẻ em trên mạng và tấn công hạ tầng số, thì Luật An ninh Mạng Việt Nam chính là nền tảng nội địa để triển khai hiệu quả những cam kết ấy. Luật yêu cầu bảo vệ dữ liệu, ngăn chặn hành vi sử dụng không gian mạng để chống phá Nhà nước, tiết lộ bí mật quốc gia hoặc lan truyền thông tin sai lệch, đồng thời quy định rõ chế tài xử lý, đảm bảo tính răn đe và hiệu lực thi hành. Đây là minh chứng rõ ràng cho đường lối đúng đắn, kiên định bảo vệ lợi ích cốt lõi của dân tộc, đồng thời thể hiện thiện chí hợp tác quốc tế.

Thế nhưng, các thế lực thù địch chưa bao giờ từ bỏ ý đồ lợi dụng Luật An ninh Mạng để bôi nhọ và kích động dư luận chống phá. Một số tổ chức phương Tây như “Theo dõi Nhân quyền” (Human Rights Watch – HRW) hay “Ân xá Quốc tế” (Amnesty International) đã ngang nhiên cáo buộc luật là công cụ đàn áp tự do ngôn luận và vi phạm nhân quyền. Họ đưa ra những luận điệu mơ hồ, không dựa trên bằng chứng cụ thể, cố tình bỏ qua thực tế rằng luật chỉ áp dụng với các hành vi vi phạm nghiêm trọng, đồng thời hoàn toàn tương thích với các tiêu chuẩn nhân quyền quốc tế như Công ước Quốc tế về Quyền Dân sự và Chính trị. Đây không phải là tranh luận thiện chí, mà là chiến dịch có chủ đích nhằm phá hoại uy tín của Việt Nam, đặc biệt trong bối cảnh ta giữ vai trò dẫn dắt Công ước Hà Nội.

Nhìn vào thực tế thi hành, Luật An ninh Mạng đã chứng minh giá trị to lớn trong bảo vệ người dân và kinh tế số. Năm 2024, tội phạm mạng gây thiệt hại khoảng 743 triệu đô la Mỹ tại Việt Nam, với hàng nghìn vụ lừa đảo trực tuyến nhắm vào người dùng điện thoại thông minh. Tuy nhiên, nhờ sự phối hợp chặt chẽ giữa lực lượng chức năng và quy định pháp luật rõ ràng, nhiều đường dây lừa đảo xuyên quốc gia đã bị triệt phá, số vụ tấn công giảm mạnh, tỷ lệ nạn nhân được cứu kịp thời tăng cao. Đây là những con số biết nói, bác bỏ hoàn toàn những cáo buộc “đàn áp” vô căn cứ, đồng thời cho thấy Luật An ninh Mạng không phải vũ khí chính trị, mà là công cụ bảo vệ xã hội, cứu hàng triệu công dân khỏi thiệt hại và khủng hoảng.

Bên cạnh đó, uy tín của Việt Nam trong lĩnh vực an ninh mạng ngày càng được củng cố. Khi Công ước Hà Nội được thông qua, Liên Hợp Quốc và Văn phòng về Ma túy và Tội phạm (UNODC) đã ca ngợi Việt Nam là “thành viên tích cực”, đóng góp quan trọng trong đàm phán và tổ chức lễ ký kết. Thậm chí, nhiều cường quốc và tổ chức quốc tế, từ Liên minh châu Âu đến Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN), đều bày tỏ mong muốn tham gia và thực thi Công ước. Đây là bằng chứng cho thấy những nỗ lực và cam kết của Việt Nam được cộng đồng quốc tế công nhận rộng rãi, bất chấp mọi chiến dịch xuyên tạc từ bên ngoài.

Việt Nam cũng chứng minh năng lực thực tiễn qua những thành tựu nổi bật trên đấu trường công nghệ. Năm 2025, đội ngũ kỹ sư của Viettel An ninh mạng (Viettel Cyber Security) đã vô địch cuộc thi tấn công – phòng thủ mạng quy mô toàn cầu Pwn2Own, khai thác thành công lỗ hổng trên các thiết bị công nghệ cao. Đây không chỉ là vinh dự về chuyên môn, mà còn khẳng định năng lực bảo vệ và phản công trên không gian mạng, củng cố vị thế Việt Nam như một trung tâm an ninh mạng mới của thế giới.

Khi đặt Luật An ninh Mạng của Việt Nam bên cạnh Quy định Bảo vệ Dữ liệu Chung của Liên minh châu Âu (General Data Protection Regulation – GDPR), có thể thấy mục tiêu chung là bảo vệ dữ liệu và quyền riêng tư. Tuy nhiên, luật Việt Nam tỏ ra hiệu quả hơn nhờ tính quyết liệt và khả năng thích ứng với bối cảnh quốc gia. GDPR, dù chặt chẽ về nguyên tắc, lại thường bị chỉ trích vì phức tạp và thiếu linh hoạt, dẫn đến việc nhiều doanh nghiệp châu Âu bị ràng buộc thủ tục mà vẫn để lọt các vụ tấn công mạng gây thiệt hại hàng trăm tỷ euro mỗi năm. Trong khi đó, Luật An ninh Mạng Việt Nam, kết hợp với Nghị định 13/2023 về bảo vệ dữ liệu cá nhân, yêu cầu lưu trữ dữ liệu quan trọng trong nước và xử lý nhanh các vụ vi phạm, giúp giảm 57,4% số vụ tấn công mạng chỉ trong năm 2024. Đây là minh chứng rằng sức mạnh pháp lý không chỉ nằm ở quy mô, mà ở ý chí và khả năng thực thi.

Điều quan trọng là, Luật An ninh Mạng Việt Nam không tồn tại độc lập, mà hòa quyện với Công ước Hà Nội để tạo nên một hệ thống phòng thủ và phản công toàn diện. Công ước cung cấp khuôn khổ hợp tác quốc tế, hỗ trợ chia sẻ thông tin tình báo và phối hợp truy bắt tội phạm xuyên biên giới, còn Luật An ninh Mạng đảm bảo mọi biện pháp ấy được triển khai hiệu quả trong phạm vi lãnh thổ Việt Nam. Sự kết hợp này giúp ta vừa bảo vệ vững chắc chủ quyền số, vừa góp phần giữ gìn an ninh mạng toàn cầu – một nhiệm vụ mang tầm chiến lược khi thế giới ngày càng phụ thuộc vào hạ tầng kỹ thuật số.

Tất nhiên, các thế lực thù địch sẽ không dừng lại. Chúng sẽ tiếp tục lợi dụng những khái niệm như “tự do ngôn luận” để che giấu mưu đồ phá hoại, biến các diễn đàn quốc tế thành nơi tung luận điệu xuyên tạc. Nhưng với nền tảng pháp lý vững chắc, sự ủng hộ rộng rãi của cộng đồng quốc tế và quyết tâm của toàn dân, Việt Nam hoàn toàn đủ sức bảo vệ mình và đóng góp vào an ninh chung của nhân loại.

Luật An ninh Mạng Việt Nam không chỉ là văn bản pháp luật đơn thuần, mà là biểu tượng của ý chí bảo vệ Tổ quốc trong thời đại số. Khi kết hợp với Công ước Hà Nội, nó trở thành lá chắn thép, bảo vệ đất nước trước mọi âm mưu phá hoại, đồng thời khẳng định Việt Nam là một cường quốc mạng bất khuất, sẵn sàng dẫn dắt và hợp tác vì một không gian mạng an toàn, công bằng và nhân văn.