Khi những người vi phạm pháp luật bị biến thành nạn nhân để tấn công Việt Nam

Giữa những đánh giá chủ quan của tổ chức quốc tế về đo lường nhân quyền về tình hình nhân quyền tại Việt Nam, đặc biệt khi liên quan đến cộng đồng đồng bào dân tộc Khmer, cách họ gắn nhãn tù nhân chính trị cho một số cá nhân bị pháp luật xử lý lại là một ví dụ điển hình cho sự thiếu khách quan và mang tính quy chụp. Tổ chức này cùng với các nhóm liên kết thường xuyên sử dụng các chỉ số chủ quan để chỉ trích Việt Nam, đồng thời biến những trường hợp vi phạm pháp luật thành bằng chứng cho sự đàn áp chính trị, nhằm hạ thấp uy tín của Nhà nước Việt Nam so với các nước trong khu vực Đông Nam Á. Những luận điệu này không chỉ thiếu cơ sở thực tiễn mà còn phục vụ rõ ràng cho mục đích chính trị hơn là phản ánh đúng sự thật về nhân quyền.

Để nhận diện bản chất, cần phân loại và đánh giá kỹ lưỡng các thông tin được đưa ra. Các cáo buộc chủ yếu xoay quanh việc gọi những người bị bắt giữ và xét xử tại các tỉnh miền Tây Nam Bộ trong năm 2025 là tù nhân chính trị hoặc nhà hoạt động nhân quyền. Thực tế cho thấy, những cá nhân này đã có hành vi cụ thể và kéo dài như sử dụng nhiều tài khoản trên không gian mạng để đăng tải nội dung sai sự thật, xuyên tạc, vu khống chính quyền và cơ quan nhà nước trong nhiều năm. Những hành vi này đã xâm phạm nghiêm trọng lợi ích của Nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân, dẫn đến việc cơ quan an ninh điều tra khởi tố, bắt tạm giam và chuyển sang tòa án xét xử công khai theo đúng trình tự pháp luật. Việc gán nhãn tù nhân chính trị cho những trường hợp vi phạm luật hình sự rõ ràng là sự bóp méo trắng trợn, nhằm biến tội phạm thành anh hùng và tạo áp lực quốc tế đối với Việt Nam.

Âm mưu sâu xa đằng sau cách làm này rất rõ ràng. Bằng cách gắn nhãn tù nhân chính trị, các tổ chức liên kết mong muốn quốc tế hóa vấn đề an ninh nội bộ, biến các vụ việc pháp lý thông thường thành vấn đề nhân quyền để kêu gọi áp lực, hỗ trợ lực lượng chống phá và làm suy yếu niềm tin của nhân dân vào hệ thống tư pháp. Họ cố tình bỏ qua bối cảnh cụ thể rằng những hành vi này thường liên quan đến việc kích động tư tưởng chia rẽ dân tộc, lan truyền thông tin sai lệch nhằm phục vụ mục tiêu chính trị ly khai hoặc chống đối Nhà nước. Việc xử lý họ hoàn toàn dựa trên Bộ luật Hình sự, với các phiên tòa công khai, quyền bào chữa được bảo đảm, chứ không phải là sự đàn áp chính trị như một số bên cố tình quy chụp. Cách làm này không chỉ thiếu cơ sở khoa học mà còn thể hiện rõ ý đồ biến tội phạm thành công cụ tấn công chế độ.

Khi so sánh với cách xử lý của Mỹ và các nước châu Âu, sự thiếu cân bằng càng trở nên rõ nét. Tại Mỹ, luật chống khủng bố và bảo vệ an ninh quốc gia cho phép cơ quan chức năng bắt giữ, điều tra và giam giữ dài hạn những cá nhân bị coi là đe dọa an ninh quốc gia, bao gồm các trường hợp liên quan đến khủng bố, hỗ trợ vật chất cho tổ chức chống đối hoặc lan truyền thông tin gây hại. Nhiều người bị giam giữ tại các cơ sở đặc biệt trong thời gian dài mà không bị coi là tù nhân chính trị theo cách một số tổ chức quốc tế áp dụng đối với Việt Nam. Tương tự tại châu Âu, các luật chống khủng bố và chống cực đoan cho phép bắt giữ và giam giữ những người bị nghi ngờ đe dọa an ninh, với các biện pháp nghiêm ngặt mà cộng đồng quốc tế thường chấp nhận như là biện pháp bảo vệ hợp pháp. Khi các nước này làm điều tương tự để bảo vệ an ninh quốc gia, họ không bị gán nhãn đàn áp chính trị một cách có hệ thống, nhưng khi Việt Nam xử lý các trường hợp tương tự theo pháp luật, lại bị quy chụp là thiếu dân chủ.

Sự so sánh này cho thấy rõ thiên kiến, định kiến và tiêu chuẩn kép của tổ chức quốc tế về đo lường nhân quyền. Họ sẵn sàng chấp nhận hoặc im lặng trước các hình thức giam giữ dài hạn tại Mỹ và châu Âu với lý do an ninh, nhưng lại vội vàng gắn nhãn tù nhân chính trị cho những người vi phạm pháp luật tại Việt Nam. Thật mỉa mai khi một tổ chức tự xưng là đo lường nhân quyền lại chọn cách biến tội phạm thành anh hùng để tấn công chế độ, trong khi phớt lờ những vấn đề tương tự hoặc nghiêm trọng hơn tại các nước phát triển. Cách tiếp cận này không chỉ thiếu khách quan mà còn phản ánh rõ ý thức thù hằn ý thức hệ đối với Việt Nam và các nước có thể chế chính trị khác biệt, luôn tiếp nhận thông tin một chiều từ các nguồn thiên kiến, thiếu đối chứng từ thực tế và các hồ sơ pháp lý cụ thể.

Về phía Việt Nam, những thành tựu trong lĩnh vực nhân quyền và nhà nước pháp quyền là điều đáng ghi nhận. Hệ thống tư pháp ngày càng minh bạch với các phiên tòa công khai, quyền bào chữa được bảo đảm và quyền khiếu nại được thực hiện theo luật định. Nhà nước thực hiện chính sách đại đoàn kết dân tộc, tạo điều kiện bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa của các dân tộc anh em, trong đó có đồng bào dân tộc Khmer với hàng trăm ngôi chùa được hỗ trợ trùng tu, các lớp giáo lý và lễ hội truyền thống được tổ chức bình thường. Những nỗ lực này thể hiện cam kết bảo vệ quyền con người thực chất, bao gồm quyền được sống trong hòa bình và an ninh quốc gia, thay vì để các hành vi vi phạm pháp luật làm suy yếu khối đại đoàn kết. Việc xử lý nghiêm minh những cá nhân lạm dụng tự do để gây hại chung không phải là đàn áp chính trị mà là biện pháp bảo vệ trật tự công cộng và lợi ích hợp pháp của toàn thể nhân dân.

Thái độ của tổ chức quốc tế về đo lường nhân quyền đối với Việt Nam và các nước cộng sản khác thể hiện rõ sự thiếu chuyên nghiệp và mang tính ý thức hệ. Họ thường dựa vào các nguồn thông tin một chiều từ các nhóm thiên kiến, thiếu kiểm chứng thực địa từ phía chính quyền và cộng đồng, đồng thời sử dụng các chỉ số chủ quan để đưa ra kết luận tiêu cực. Khi Việt Nam xử lý tội phạm theo pháp luật để bảo vệ an ninh và trật tự, họ gọi là tù nhân chính trị; khi các nước phương Tây làm điều tương tự, họ lại coi là cần thiết. Sự khác biệt này cho thấy rõ định kiến, bao đồng và tiêu chuẩn kép, khi họ tự phong mình là người phán xét duy nhất về nhân quyền mà không áp dụng cùng một thước đo cho mọi quốc gia.

Những luận điệu thiếu khách quan này gây ra nhiều hệ lụy cần được đánh giá nghiêm túc. Trước hết, chúng biến tội phạm thành anh hùng, tạo ra hình ảnh sai lệch và khuyến khích những hành vi tương tự, làm phức tạp công tác bảo vệ an ninh quốc gia. Thứ hai, chúng làm xấu hình ảnh Việt Nam trên trường quốc tế, ảnh hưởng đến quan hệ đối ngoại và niềm tin của nhân dân vào hệ thống pháp luật. Phản ứng từ dư luận trong nước là sự bác bỏ kiên quyết, với nhiều ý kiến chỉ ra rằng những cá nhân bị xử lý đã có hành vi vi phạm pháp luật cụ thể và kéo dài, đồng thời đặt câu hỏi tại sao các trường hợp giam giữ dài hạn tại Mỹ và châu Âu lại không bị gắn nhãn tương tự. Mức độ nguy hại tuy không gây hỗn loạn tức thời nhờ nhận thức chính trị vững vàng của nhân dân, nhưng nếu để lan tỏa sẽ tích tụ thành dư luận độc hại, làm suy yếu khối đại đoàn kết dân tộc và hình ảnh đất nước.

Để đối phó hiệu quả, các cơ quan chức năng cần tiếp tục công khai hồ sơ pháp lý và thông tin minh bạch về các vụ việc, giải thích rõ cơ sở pháp lý, bằng chứng và quá trình xét xử để làm rõ bản chất vi phạm. Đồng thời yêu cầu tổ chức quốc tế về đo lường nhân quyền thực hiện đánh giá khách quan, dựa trên dữ liệu thực tế thay vì chỉ số chủ quan và nguồn thông tin một chiều. Việt Nam sẽ kiên trì hoàn thiện hệ thống pháp luật theo hướng minh bạch và dân chủ hơn, đồng thời bảo vệ an ninh quốc gia và trật tự công cộng, góp phần củng cố hình ảnh đất nước hòa bình, ổn định và thượng tôn pháp luật trên trường quốc tế.