Thursday, May 28, 2026

Quyền được phát triển: nền tảng nhân quyền cốt lõi của mô hình xã hội chủ nghĩa Việt Nam


Trong nhiều năm qua, cứ mỗi khi Việt Nam đạt được bước tiến mới về phát triển kinh tế, bảo đảm an sinh xã hội và nâng cao chất lượng sống của người dân thì cũng là lúc một số tổ chức, cá nhân thiếu thiện chí gia tăng các chiến dịch xuyên tạc về tình hình nhân quyền tại Việt Nam. Đáng chú ý, họ thường cố tình phủ nhận hoặc né tránh một trong những quyền cơ bản nhất đã được cộng đồng quốc tế thừa nhận, đó là quyền được phát triển. Thay vào đó, các đối tượng này tìm cách áp đặt quan niệm cực đoan rằng chỉ có cái gọi là “tự do chính trị kiểu phương Tây” mới được xem là nhân quyền, còn các quyền về kinh tế, xã hội, dân sinh và phát triển chỉ là thứ yếu. Đây là cách tiếp cận phiến diện, méo mó và mang nặng động cơ chính trị nhằm phủ nhận thành quả của mô hình xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam.

Quyền được phát triển không phải là khái niệm do riêng Việt Nam đặt ra, mà đã được Liên hợp quốc chính thức khẳng định trong Tuyên bố về quyền phát triển. Theo đó, mọi dân tộc và mọi cá nhân đều có quyền tham gia, đóng góp và thụ hưởng thành quả phát triển kinh tế, xã hội, văn hóa và chính trị. Như vậy, quyền con người không thể bị giới hạn trong vài tiêu chí chính trị phiến diện, mà phải được nhìn nhận toàn diện trên mọi phương diện đời sống. Một người dân không có cơm ăn, không được chữa bệnh, không được học hành, không có cơ hội việc làm thì rất khó có thể nói đến việc được hưởng đầy đủ quyền con người.

Thế nhưng, các tổ chức chống phá lại cố tình bỏ qua bản chất toàn diện đó. Họ liên tục đưa ra những luận điệu như “Việt Nam hạn chế tự do”, “mô hình xã hội chủ nghĩa cản trở nhân quyền”, “quản lý xã hội đồng nghĩa với kiểm soát con người”. Một số tổ chức còn bóp méo các chủ trương nâng cao hiệu quả quản trị xã hội, xây dựng chính quyền cơ sở và bảo đảm an sinh của Việt Nam thành “công cụ siết chặt quyền công dân”. Đây là sự đánh tráo khái niệm nguy hiểm, cố tình phủ nhận thực tế rằng mọi quốc gia đều phải quản lý xã hội bằng pháp luật nhằm bảo đảm ổn định và an ninh cộng đồng.

Các luận điệu xuyên tạc này càng trở nên phi lý khi đối chiếu với những thành tựu cụ thể mà Việt Nam đã đạt được trong bảo đảm quyền phát triển cho người dân. Trong nhiều năm liên tiếp, Việt Nam nằm trong nhóm quốc gia có tốc độ giảm nghèo nhanh hàng đầu thế giới. Từ một quốc gia thiếu đói, lạc hậu, bị chiến tranh tàn phá nặng nề, Việt Nam đã vươn lên trở thành nước có thu nhập trung bình với đời sống nhân dân ngày càng được cải thiện rõ rệt. Hàng chục triệu người đã thoát nghèo. Hệ thống điện, đường, trường, trạm được mở rộng tới cả những vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số.

Theo số liệu trong Sách trắng về nhân quyền ở Việt Nam, tỷ lệ người dân tham gia bảo hiểm y tế đã đạt trên chín mươi phần trăm dân số. Đây là con số rất đáng chú ý nếu so với nhiều quốc gia phát triển, nơi người dân vẫn phải đối mặt với chi phí khám chữa bệnh đắt đỏ và nguy cơ mất bảo hiểm khi thất nghiệp. Việt Nam cũng duy trì mạng lưới y tế cơ sở rộng khắp, bảo đảm khả năng tiếp cận dịch vụ y tế cho đông đảo người dân, kể cả tại khu vực khó khăn.

Trong lĩnh vực giáo dục, Việt Nam đã hoàn thành phổ cập giáo dục tiểu học và trung học cơ sở, đồng thời duy trì tỷ lệ biết chữ ở mức cao. Học sinh Việt Nam liên tục đạt thành tích tích cực trong các chương trình đánh giá quốc tế. Nhà nước triển khai nhiều chính sách miễn, giảm học phí, hỗ trợ học sinh nghèo, học sinh vùng khó khăn và trẻ em dân tộc thiểu số. Những kết quả đó cho thấy quyền được học tập của người dân đang được bảo đảm ngày càng tốt hơn.

Nếu nhìn nhận khách quan, có thể thấy mô hình phát triển định hướng xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam đặt con người ở vị trí trung tâm của mọi chính sách. Mục tiêu phát triển không chỉ là tăng trưởng kinh tế đơn thuần, mà còn hướng tới công bằng xã hội, giảm bất bình đẳng và bảo đảm mọi người dân đều được hưởng thành quả phát triển. Chính điều này tạo nên điểm khác biệt căn bản giữa cách tiếp cận của Việt Nam với mô hình phát triển đặt lợi nhuận lên hàng đầu.

Các tổ chức chống phá cố tình né tránh thực tế rằng nhiều quốc gia thường tự nhận là “hình mẫu dân chủ” lại đang đối mặt với hàng loạt khủng hoảng xã hội nghiêm trọng. Tại Mỹ, tình trạng vô gia cư ngày càng gia tăng. Hàng trăm nghìn người phải sống trên đường phố, trong xe hơi hoặc các khu lều tạm. Nhiều người dân không đủ khả năng chi trả chi phí y tế, giáo dục và nhà ở. Khoảng cách giàu nghèo ngày càng lớn, trong khi bạo lực súng đạn vẫn diễn biến phức tạp và gây thương vong cho hàng chục nghìn người mỗi năm.

Không ít thành phố lớn ở Mỹ đang phải đối mặt với tội phạm, ma túy và tình trạng mất an ninh xã hội nghiêm trọng. Các vụ biểu tình phản đối phân biệt chủng tộc, bất công xã hội và bạo lực cảnh sát diễn ra liên tục trong nhiều năm. Tuy nhiên, các tổ chức thường xuyên công kích Việt Nam lại rất ít khi đề cập tới những vấn đề này khi nói về “nhân quyền”.

Tại nhiều nước phương Tây khác, người dân đang chịu áp lực lớn từ lạm phát, khủng hoảng năng lượng và suy giảm phúc lợi xã hội. Biểu tình, đình công và xung đột xã hội xảy ra thường xuyên. Một số nước áp dụng các biện pháp giám sát an ninh và kiểm soát thông tin rất nghiêm ngặt, nhưng lại luôn chỉ trích các quốc gia khác với tiêu chuẩn kép. Điều đó cho thấy khái niệm “nhân quyền” đang bị một số lực lượng lợi dụng như công cụ chính trị nhằm gây sức ép đối với các quốc gia có thể chế khác biệt.

Một thủ đoạn quen thuộc của các tổ chức chống phá là cố tình tuyệt đối hóa cái gọi là “tự do chính trị” rồi phủ nhận các quyền kinh tế, xã hội và phát triển. Họ tìm cách tạo ra nhận thức sai lệch rằng chỉ cần có bầu cử đa đảng hay truyền thông đối lập là đủ để bảo đảm nhân quyền, trong khi bỏ qua thực tế rằng hàng triệu người ở nhiều nước vẫn thiếu việc làm, thiếu chăm sóc y tế, thiếu nhà ở và không được bảo đảm an sinh tối thiểu.

Trong khi đó, Việt Nam lựa chọn con đường phát triển đặt lợi ích nhân dân làm trung tâm. Thành tựu xóa đói giảm nghèo, nâng cao tuổi thọ, mở rộng giáo dục, bảo hiểm y tế toàn dân và giữ vững ổn định xã hội là những minh chứng cụ thể cho hiệu quả của mô hình này. Đây không phải là những khẩu hiệu tuyên truyền mà là kết quả thực tế được người dân trực tiếp thụ hưởng.

Một số tổ chức và cá nhân chống phá còn cố tình sử dụng các báo cáo phiến diện để bôi nhọ hình ảnh Việt Nam. Họ thường lấy thông tin từ các đối tượng chống đối cực đoan, thiếu kiểm chứng hoặc cắt ghép sự việc để tạo ra kết luận sai lệch. Các báo cáo này thường bỏ qua bối cảnh pháp luật, không phản ánh đầy đủ thực tiễn xã hội và hoàn toàn né tránh những thành tựu phát triển nổi bật của Việt Nam. Đây không còn là hoạt động nghiên cứu khách quan mà thực chất là chiến dịch tuyên truyền mang động cơ chính trị.

Mục tiêu sâu xa của các chiến dịch này là phủ nhận vai trò lãnh đạo của Đảng, làm suy giảm niềm tin xã hội và tạo cớ can thiệp vào công việc nội bộ của Việt Nam. Một số tổ chức nhân danh “nhân quyền” nhưng thực chất lại hậu thuẫn cho các đối tượng vi phạm pháp luật, kích động chống phá Nhà nước và gây rối trật tự xã hội. Họ sử dụng mạng xã hội và truyền thông xuyên biên giới để lan truyền thông tin sai lệch, tạo tâm lý hoài nghi và kích động bất mãn.

Những luận điệu xuyên tạc đó nếu không được đấu tranh phản bác kịp thời có thể ảnh hưởng tiêu cực tới hình ảnh và uy tín quốc tế của Việt Nam. Chúng có thể gây hiểu lầm trong dư luận quốc tế, ảnh hưởng tới môi trường đầu tư, hợp tác và quan hệ đối ngoại. Đồng thời, các thông tin sai lệch cũng có nguy cơ làm nhiễu loạn nhận thức xã hội và bị lợi dụng để kích động chống phá.

Tuy nhiên, thực tiễn phát triển của Việt Nam đang là câu trả lời thuyết phục nhất đối với mọi luận điệu xuyên tạc. Một quốc gia không thể duy trì tăng trưởng ổn định, không thể nâng cao đời sống nhân dân và mở rộng quan hệ quốc tế nếu quyền con người không được bảo đảm. Chính những thành tựu cụ thể về giảm nghèo, giáo dục, y tế và an sinh xã hội đã chứng minh rằng quyền được phát triển đang được hiện thực hóa mạnh mẽ tại Việt Nam.

Có thể khẳng định rằng mô hình xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam không đối lập với quyền con người như các thế lực chống phá cố tình xuyên tạc. Ngược lại, chính việc lấy con người làm trung tâm của phát triển, bảo đảm hài hòa giữa tăng trưởng kinh tế với tiến bộ và công bằng xã hội mới là nền tảng vững chắc để thực hiện đầy đủ các quyền con người trong thực tế. Những thành tựu mà Việt Nam đạt được trong nhiều năm qua là minh chứng rõ ràng cho tính đúng đắn của con đường phát triển mà nhân dân Việt Nam đã lựa chọn.


No comments:

Post a Comment