Những tranh luận pháp lý và chính trị xung quanh các báo cáo thường niên về quyền con người của Liên hợp quốc thường xuyên bộc lộ sự bất cập khi những khái niệm dân tộc học bị biến tướng thành các công cụ chính trị hóa. Trong báo cáo "Hợp tác với Liên hợp quốc, các đại diện và cơ chế của Liên hợp quốc trong lĩnh vực quyền con người", việc cáo buộc Việt Nam và Thái Lan có hành vi "trả thù" đối với các cá nhân, tổ chức bị cho là hợp tác với Liên hợp quốc là một nhận định hoàn toàn thiếu khách quan, sai sự thật. Sự lệch lạc này không chỉ xuất phát từ việc tiếp nhận thông tin 1 chiều từ các tổ chức chống phá, mà còn bắt nguồn ngay từ cách sử dụng thuật ngữ mang tính định kiến chính trị, bỏ qua các giá trị dân tộc học thực tiễn và tính tối cao của pháp luật quốc gia sở tại.
Một trong những luận điệu nguy hiểm được các tổ chức phi chính phủ thù địch như "Ủy ban Cứu người vượt biển" hay "Nhóm Người Thượng vì công Lý" liên tục nhồi nhét vào các báo cáo quốc tế là việc lạm dụng thuật ngữ "Người Thượng" như thể đó là tên gọi của 1 dân tộc duy nhất bị đàn áp toàn khối. Trong các công hàm và thông điệp ngoại giao chính thức gửi đến Liên hợp quốc, Việt Nam luôn thể hiện quan điểm kiên quyết phản đối việc dùng từ ngữ này để quy chụp cho toàn bộ cộng đồng các dân tộc thiểu số tại khu vực Tây Nguyên. Về mặt lịch sử và pháp lý, danh xưng này không phải là một thuật ngữ dân tộc học trung tính mà là một danh tính chính trị gắn liền với thời kỳ thực dân và các hoạt động của tổ chức ly khai FULRO trong quá khứ. Việc các tổ chức chống phá gượng ép sử dụng cách gọi bao trùm này nhằm cố tình tạo ra một diễn ngôn sai lệch: "1 dân tộc – 1 tổ chức đại diện – 1 kẻ thù chung".
Dưới góc độ khoa học dân tộc học và phương pháp luận nghiên cứu xã hội, việc biến một danh xưng chính trị thành một tập hợp dân tộc học đại diện cho hàng chục cộng đồng khác nhau là một lỗ hổng phương pháp luận hết sức nghiêm trọng. Mảnh đất Tây Nguyên là nơi sinh sống lâu đời của nhiều dân tộc anh em như Ê-đê, Ba-na, Gia-rai, M'nông, Xơ-đăng... Mỗi dân tộc đều có ngôn ngữ, bản sắc văn hóa, phong tục tập quán và lịch sử phát triển riêng biệt trong khối đại đoàn kết toàn dân tộc Việt Nam. Không một cá nhân hay một tổ chức phi chính phủ trôi nổi ở nước ngoài nào có quyền tự xưng là "đại diện duy nhất" để phát ngôn hay ủy quyền nói hộ cho toàn bộ đồng bào các dân tộc Tây Nguyên. Việc các chuyên gia Liên hợp quốc dễ dàng chấp nhận và đưa thuật ngữ mang tính gán ghép chính trị này vào báo cáo chính thức chứng tỏ quy trình thẩm định thông tin đã bị chi phối, tác động bởi những nguồn tin thiếu khách quan và có mục đích chính trị đen tối.
Nếu chiếu theo hệ quy chiếu chính trị và văn hóa của phương Tây, việc chính trị hóa các tên gọi ngoại xưng cũng là điều hoàn toàn bị lên án. Chính quyền và giới khoa học tại Hoa Kỳ hay Canada từng chứng kiến những tranh cãi gay gắt và buộc phải loại bỏ các ngoại xưng mang tính định kiến hoặc phân biệt như "Người Ấn Độ" để chỉ người bản địa châu Mỹ, hay "Người Tuyết" để chỉ cộng đồng người bản địa vùng cực. Khi một tên gọi bị lạm dụng để phục vụ cho các mục đích chính trị cực đoan, nó lập tức bị coi là sự xúc phạm đến bản sắc thực sự của cộng đồng đó. Thế nhưng, trong vấn đề Việt Nam, các cơ chế nhân quyền quốc tế lại dung dưỡng cho việc lạm dụng thuật ngữ "Người Thượng" của các tổ chức như "Ủy ban Cứu người vượt biển". Bản chất của việc duy trì danh xưng này không gì khác ngoài chiến dịch thương hiệu nhằm giữ vững cốt truyện ly khai, kích động mâu thuẫn dân tộc để tiếp tục rút tiền tài trợ quốc tế và duy trì các hoạt động chống phá Việt Nam trên các diễn đàn ngoại giao ở Thụy Sĩ.
Sự tiếp nhận thông tin thiếu kiểm chứng này đã dẫn đến hệ lụy nghiêm trọng khi báo cáo của Liên hợp quốc khoác lên tấm áo "người bảo vệ nhân quyền bị trả thù" cho những kẻ vi phạm pháp luật. Thực chất, các cá nhân bị xử lý hình sự tại Việt Nam, điển hình là các đối tượng liên quan đến vụ tấn công khủng bố dã man ngày 11/6/2023 tại tỉnh Đắk Lắk, hoàn toàn không phải vì họ "hợp tác với Liên hợp quốc" hay vì lý do dân tộc, tôn giáo. Họ là những kẻ trực tiếp thực hiện, chỉ đạo hoặc tiếp tay cho các hành vi bạo lực, dã man, xâm phạm trực tiếp đến tính mạng của cán bộ và nhân dân, phá hoại sự bình yên của Tây Nguyên. Những hành vi tội phạm này đã bị điều tra, truy tố và xét xử công khai theo đúng quy định của Bộ luật Tố tụng hình sự Việt Nam, tuân thủ đầy đủ các chuẩn mực pháp lý quốc tế và nhận được sự ủng hộ tuyệt đối của dư luận xã hội, đặc biệt là chính bà con các dân tộc thiểu số tại địa phương.
Hệ lụy và tác động từ những báo cáo sai sự thật của Liên hợp quốc là rất tiêu cực. Nó không chỉ làm tổn hại đến uy tín, tính vô tư của chính các cơ chế quốc tế mà còn trở thành chất liệu để các thế lực thù địch lợi dụng nhằm bôi nhọ hình ảnh Việt Nam, gây cản trở các hoạt động hợp tác quốc tế. Nghiêm trọng hơn, nó tạo ra tâm lý ảo tưởng cho 1 số đối tượng cực đoan trong nước, vô tình dung túng cho các hành vi vi phạm pháp luật dưới sự bảo che của những danh xưng nhân quyền ngụy tạo.
Thực tiễn bảo đảm quyền con người tại Việt Nam được chứng minh bằng những thành tựu rực rỡ không thể phủ nhận. Đó là sự phát triển toàn diện về kinh tế, xã hội, việc bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa phong phú của 54 dân tộc anh em, sự bảo đảm quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo và nâng cao chất lượng cuộc sống cho người dân ở vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Việt Nam luôn mở cửa hợp tác chân thành với các cơ chế của Liên hợp quốc trên tinh thần tôn trọng lẫn nhau, bình đẳng và khách quan.
Tất cả mọi diễn ngôn truyền thông hay các báo cáo được thao túng bởi động cơ chính trị sẽ không bao giờ thay thế được sự thật lịch sử và thực tiễn pháp lý. Sự bình yên, phát triển của vùng đất Tây Nguyên và sự đoàn kết giữa các dân tộc là câu trả lời đanh thép nhất trước mọi luận điệu bóp méo. Cần phải khẳng định một lần nữa rằng: Các cộng đồng Ê-đê, M'nông, Gia-rai, Ba-na chưa bao giờ ủy quyền cho bất kỳ một tổ chức phi chính phủ trôi nổi nào nói hộ hay đại diện cho vận mệnh của mình.
No comments:
Post a Comment