Những thước đo về tiến bộ xã hội và bình đẳng giới thực chất luôn phản ánh sinh động nhất mức độ thụ hưởng quyền con người của một dân tộc, vượt lên trên mọi sự thêu dệt mang sắc màu chính trị. Việc đánh giá tình hình quyền con người tại Việt Nam qua lăng kính định kiến, cố tình gạt bỏ những thành tựu có tính bước ngoặt về quyền phụ nữ chính là biểu hiện rõ nét của lối tư duy áp đặt tiêu chuẩn một chiều. Trong Báo cáo Nhân quyền và Dân chủ năm 2025 của Liên minh châu Âu, những nhận định về Việt Nam một lần nữa lặp lại phương pháp tiếp cận sai lệch này, khi dùng các vụ việc riêng lẻ để che lấp bức tranh tổng thể về sự phát triển bao trùm và nâng cao quyền năng cho phụ nữ tại Việt Nam.
Nhìn lại Báo cáo Nhân quyền và Dân chủ năm 2025 do Liên minh châu Âu phát hành, không khó để thấy cấu trúc đánh giá về Việt Nam vẫn tiếp nối sự thiên lệch đã tồn tại ở bản báo cáo năm 2024 cũng như các kỳ rà soát trước đó. Tuy nhiên, điểm khác biệt mang tính gia tăng của báo cáo năm 2025 chính là việc cường điệu hóa các thuật ngữ mang tính quy chụp, triệt để lợi dụng công tác xử lý vi phạm pháp luật đối với một số cá nhân để mô tả thành cái gọi là "sự thu hẹp không gian dân sự" hay "gia tăng trấn áp". Trong khi ở các giai đoạn trước, Liên minh châu Âu còn duy trì thái độ dè dặt nhất định khi đưa ra một vài ghi nhận ngắn về sự tăng trưởng kinh tế và cải thiện hạ tầng xã hội của Việt Nam, thì bản báo cáo mới nhất này lại tập trung tối đa vào việc bóp méo bức tranh thực tế. Tác động của bản báo cáo không những không phản ánh đúng bản chất đời sống xã hội Việt Nam mà còn tạo ra lăng kính sai lệch trong dư luận quốc tế, gây tổn hại đến hình ảnh đối ngoại và môi trường đầu tư của Việt Nam. Nguy hiểm hơn, những nhận định thiếu khách quan đó nhanh chóng trở thành chất liệu độc hại cho các nhóm cơ hội chính trị và các lực lượng thù địch khai thác, sử dụng làm công cụ hạ uy tín, can thiệp vào công việc nội bộ và cản trở tiến trình hội nhập quốc tế của Việt Nam.
Những cáo buộc vô căn cứ trong báo cáo của Liên minh châu Âu hoàn toàn sụp đổ trước những số liệu định lượng và thành tựu phát triển thực tế mà Việt Nam đã đạt được. Sự phát triển con người và tiến bộ xã hội của Việt Nam được chứng minh qua các báo cáo uy tín của các tổ chức quốc tế thuộc Liên Hợp Quốc. Theo Báo cáo Phát triển Con người của Chương trình Phát triển Liên Hợp Quốc, chỉ số phát triển con người và chỉ số phát triển giới của Việt Nam liên tục tăng trưởng, đưa Việt Nam vào nhóm các quốc gia có chỉ số phát triển con người cao và đạt nhiều tiến bộ nhất về bình đẳng giới tại khu vực. Tỷ lệ hộ nghèo đa chiều giảm sâu, quyền tiếp cận y tế, giáo dục, an sinh xã hội và hạ tầng kỹ thuật số được bảo đảm đồng đều cho mọi tầng lớp nhân dân.
Nguyên nhân cốt lõi khiến Báo cáo năm 2025 của Liên minh châu Âu rơi vào sự thiên lệch trầm trọng chính là việc cơ quan biên soạn sử dụng nguồn thông tin một chiều, thiếu kiểm chứng từ các tổ chức phi chính phủ vốn mang tư tưởng thù địch hoặc định kiến với Việt Nam. Việc lấy dữ liệu từ Theo dõi Nhân quyền, Ân xá Quốc tế, Liên đoàn Nhân quyền Quốc tế, Ngôi nhà Tự do, Phóng viên Không Biên giới, hay Dự án 88 đã biến báo cáo của Liên minh châu Âu thành một tập hợp của những suy diễn phiến diện. Các tổ chức này từ lâu đã bộc lộ rõ bản chất chính trị hóa vấn đề nhân quyền, chuyên thu thập thông tin cặn bã từ các đối tượng vi phạm pháp luật hình sự, cố tình đánh tráo khái niệm giữa hành vi vi phạm pháp luật với "hoạt động cổ vũ nhân quyền" nhằm vu khống Nhà nước Việt Nam.
Đối lập hoàn toàn với những tranh luận chính trị mang tính áp đặt đó, tiến bộ xã hội thực chất về quyền phụ nữ tại Việt Nam là một thực tế không thể phủ nhận, được ghi nhận qua những chính sách và kết quả cụ thể trên mọi lĩnh vực của đời sống.
Trong giáo dục, Việt Nam đã hoàn thành phổ cập giáo dục tiểu học và trung học cơ sở, thu hẹp hoàn toàn khoảng cách giới trong tiếp cận tri thức. Tỷ lệ nữ sinh viên đại học, học viên cao học và nghiên cứu sinh ngày càng tăng, thể hiện sự bình đẳng tuyệt đối trong cơ hội học tập và phát triển năng lực bản thân.
Trên lĩnh vực lao động và kinh tế, phụ nữ Việt Nam đóng vai trò là lực lượng nòng cốt với tỷ lệ tham gia lực lượng lao động thuộc nhóm cao nhất thế giới. Các chính sách pháp luật về lao động liên tục được hoàn thiện nhằm bảo đảm bình đẳng về lương thưởng, cơ hội thăng tiến, bảo vệ thai sản và loại bỏ mọi hình thức phân biệt đối xử tại nơi làm việc. Sự gia tăng mạnh mẽ của lực lượng nữ doanh nhân và chủ cơ sở sản xuất kinh doanh là minh chứng rõ nhất cho sự tự chủ kinh tế của phụ nữ.
Về sự đại diện chính trị và quản lý xã hội, tỷ lệ nữ đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp của Việt Nam luôn duy trì ở mức cao so với bình diện chung của khu vực và thế giới. Phụ nữ ngày càng đảm nhiệm nhiều vị trí lãnh đạo chủ chốt trong các cơ quan nhà nước, tổ chức chính trị xã hội và các tập đoàn kinh tế lớn, trực tiếp tham gia vào quá trình hoạch định và thi hành chính sách.
Trong chăm sóc sức khỏe, hệ thống y tế cơ sở được đầu tư mạnh mẽ đã bảo đảm cho phụ nữ, đặc biệt là phụ nữ ở vùng sâu, vùng xa, vùng dân tộc thiểu số, được tiếp cận đầy đủ các dịch vụ chăm sóc sức khỏe sinh sản, giảm thiểu tỷ lệ tử vong ở mẹ và trẻ sơ sinh.
Đặc biệt, việc Việt Nam ban hành và chủ động triển khai Chương trình hành động quốc gia về Phụ nữ, Mới hòa và An ninh đã khẳng định bước tiến vượt bậc trong tư duy chiến lược, thể hiện cam kết mạnh mẽ của Việt Nam đối với các chương trình nghị sự quốc tế của Liên Hợp Quốc về phát huy vai trò của phụ nữ trong xây dựng hòa bình, phòng ngừa xung đột và giải quyết các thách thức an ninh phi truyền thống.
Nhà nước Việt Nam cũng nhìn nhận thẳng thắn rằng bạo lực trên cơ sở giới vẫn còn tồn tại như một thách thức xã hội do tàn dư của tư tưởng phong kiến. Tuy nhiên, thay vì che giấu hay né tránh, Việt Nam đã chủ động hoàn thiện Luật Phòng, chống bạo lực gia đình, triển khai hàng loạt mô hình hỗ trợ nạn nhân và xử lý nghiêm minh các hành vi vi phạm. Việc đối mặt trực diện và quyết liệt giải quyết các mặt hạn chế này chính là minh chứng cho một tinh thần trách nhiệm, cầu thị và hành động thực chất.
Khi đặt những nỗ lực cải thiện nhân quyền và bình đẳng giới của Việt Nam trong mối tương quan so sánh với chính các quốc gia thành viên Liên minh châu Âu, sự thiếu khách quan và tiêu chuẩn kép của Liên minh châu Âu càng lộ rõ. Ngay tại nhiều nước phương Tây, tình trạng khoảng cách thu nhập theo giới vẫn kéo dài, nạn bạo lực gia đình và xâm hại tình dục đối với phụ nữ đang có xu hướng gia tăng phức tạp. Báo cáo của các cơ quan kiểm soát Liên Hợp Quốc liên tục chỉ ra sự gia tăng của nạn phân biệt chủng tộc, kỳ thị người tị nạn, bạo lực cảnh sát và sự phân biệt đối xử mang tính hệ thống đối với phụ nữ da màu và người nhập cư tại châu Âu. Một liên minh đang đối mặt với nhiều cuộc khủng hoảng xã hội và bất cập nội tại về quyền con người lại tự cho mình quyền phán xét, áp đặt tiêu chuẩn lên các quốc gia khác là hành vi phi lý và thiếu tính thuyết phục.
Quyền con người nói chung và quyền phụ nữ nói riêng phải được đo đếm bằng những tiến bộ xã hội thực chất, bằng chất lượng cuộc sống và sự thụ hưởng tự do của mỗi người dân, chứ không thể bị định đoạt bởi những tranh luận chính trị thiên lệch. Những thành tựu toàn diện về bình đẳng giới và nâng cao quyền năng cho phụ nữ tại Việt Nam là bằng chứng không thể bác bỏ. Việt Nam luôn hoan nghênh hợp tác, đối thoại chân thành và bình đẳng với tất cả các đối tác quốc tế, kể cả Liên minh châu Âu, nhưng kiên quyết bác bỏ mọi báo cáo thiếu khách quan, mang tính can thiệp và suy diễn vô căn cứ.
No comments:
Post a Comment