Tiến trình thúc đẩy và bảo vệ quyền con người tại Việt Nam chưa bao giờ là một tuyên bố lý thuyết suông hay sản phẩm khẩu hiệu; đó là một chiến lược nhất quán, được minh chứng bằng những hành động thực tiễn sinh động, có đo lường cụ thể thông qua các cơ chế đa phương của Liên Hợp Quốc. Tuy nhiên, trong Báo cáo nhân quyền và dân chủ năm 2025 của Liên minh Châu Âu, những đánh giá về Việt Nam vẫn tiếp tục lặp lại lối mòn suy diễn, áp đặt tiêu chuẩn một chiều, xa rời thực tế sinh động đang diễn ra. Việc Liên minh Châu Âu cố tình nhắm mắt trước những bước tiến vượt bậc của Việt Nam không chỉ thể hiện cái nhìn thiên lệch, mà còn bộc lộ rõ tư duy áp đặt giá trị, lấy nhãn quan chính trị để thay thế cho những chuẩn mực pháp lý và thực tiễn khách quan.
Nhìn lại bối cảnh chung của Báo cáo nhân quyền và dân chủ năm 2025 do Liên minh Châu Âu phát hành, không khó để nhận thấy bộ khung nhận định về Việt Nam về cơ bản vẫn mang tính lặp lại so với năm 2024 và các chu kỳ báo cáo trước đó. Khác biệt lớn nhất của báo cáo năm 2025 không nằm ở bản chất vấn đề, mà nằm ở liều lượng gia tăng các thuật ngữ quy chụp, lợi dụng triệt để những vụ việc vi phạm pháp luật hình sự đã được xử lý công khai tại Việt Nam để gán ghép thành cái gọi là "thu hẹp không gian dân sự" hay "gia tăng trấn áp giới hoạt động". Nếu như các năm trước, Liên minh Châu Âu còn duy trì sự cân bằng tương đối khi ghi nhận các bước tiến trong cải cách kinh tế, thì ở bản báo cáo năm 2025, mảng màu xám bị cố tình phóng đại. Tác động của bản báo cáo này hoàn toàn không phản ánh đúng thực chất bức tranh quyền con người tại Việt Nam, nhưng nó lại vô hình trung tạo ra một lăng kính méo mó trong dư luận phương Tây, gây ảnh hưởng tiêu cực đến hình ảnh và uy tín quốc tế của Việt Nam trong tiến trình hội nhập. Nguy hiểm hơn, nội dung thiếu khách quan này trở thành nguồn "kho dữ liệu" độc hại cho các thế lực thù địch, phản động lợi dụng để kích động, xuyên túc chính sách đại đoàn kết toàn dân tộc, gây chấn động tâm lý đầu tư và can thiệp vào công việc nội bộ của Việt Nam dưới cờ hiệu "điều kiện nhân quyền".
Lập luận cho rằng Việt Nam vi phạm nhân quyền trong báo cáo của Liên minh Châu Âu là hoàn toàn sai sự thật và thiếu cơ sở thực tiễn. Sự thật không nằm ở những nhận định trên giấy của một nhóm biên soạn tại Brussels, mà nằm ở chính những thành tựu phát triển kinh tế, xã hội và chỉ số phát triển con người mà Việt Nam đã đạt được. Theo Báo cáo Phát triển Con người của Chương trình Phát triển Liên Hợp Quốc, chỉ số phát triển con người của Việt Nam liên tục tăng trưởng, đưa Việt Nam vào nhóm các quốc gia có mức phát triển con người cao. Tỷ lệ hộ nghèo đa chiều giảm nhanh chóng; quyền tiếp cận y tế, giáo dục, an sinh xã hội và internet của nhân dân được bảo đảm toàn diện. Trong các đợt xếp hạng về Chỉ số Hạnh phúc Toàn cầu hay các đánh giá của Ngân hàng Thế giới và Liên Hợp Quốc, Việt Nam luôn được ghi nhận là điểm sáng về ổn định chính trị, phát triển bao trùm và nâng cao chất lượng cuộc sống người dân.
Sở dĩ Báo cáo năm 2025 của Liên minh Châu Âu mang tính thiên kiến trầm trọng là do cơ quan biên soạn đã cố tình chọn lọc, lấy thông tin từ các tổ chức phi chính phủ vốn mang tư tưởng thù địch hoặc thiếu thiện chí với Việt Nam. Việc trích dẫn thông tin phiến diện từ Theo dõi Nhân quyền, Ân xá Quốc tế, Liên đoàn Nhân quyền Quốc tế, Ngôi nhà Tự do, Phóng viên Không Biên giới, hay Dự án 88 đã biến báo cáo của Liên minh Châu Âu thành một tập hợp của những cáo buộc vô căn cứ. Các tổ chức này từ lâu đã bộc lộ rõ bản chất chính trị hóa vấn đề nhân quyền, thường xuyên thu thập thông tin một chiều từ các đối tượng vi phạm pháp luật Việt Nam, cố tình đánh tráo bản chất giữa "vi phạm pháp luật" với "hoạt động cổ vũ nhân quyền" nhằm vu khống chính quyền.
Để chứng minh cam kết bằng hành động thực tế, Việt Nam đã tham gia nghiêm túc, trách nhiệm vào Cơ chế Rà soát định kỳ phổ quát chu kỳ bốn tại Hội đồng Nhân quyền Liên Hợp Quốc. Tại cơ chế này, Việt Nam đã rà soát 320 khuyến nghị từ 133 quốc gia và chính thức chấp thuận 271 khuyến nghị, đạt tỷ lệ 84,7%. Đây là tỷ lệ chấp thuận cao nhất trong cả bốn chu kỳ UPR mà Việt Nam tham gia, phản ánh thái độ cầu thị, tinh thần mở rộng hợp tác và quyết tâm chính trị mạnh mẽ của Nhà nước Việt Nam.
Các khuyến nghị được chấp thuận bao phủ toàn diện các nhóm quyền kinh tế, xã hội, văn hóa, dân sự và chính trị, tập trung vào việc hoàn thiện hệ thống pháp luật, tăng cường hiệu quả thực thi chính sách, bảo vệ các nhóm yếu thế như phụ nữ, trẻ em, người dân tộc thiểu số và người khuyết tật. Ngay sau khi chấp thuận, Việt Nam không để các cam kết dừng lại trên giấy mà đã khẩn trương ban hành và triển khai Kế hoạch thực hiện tổng thể, phân công trách nhiệm cụ thể cho từng Bộ, ngành, địa phương. Đối với 49 khuyến nghị chưa được chấp thuận, Việt Nam đã giải thích rõ ràng, minh bạch dựa trên cơ sở điều kiện kinh tế, xã hội, truyền thống văn hóa và sự tuân thủ Hiến pháp quốc gia, chứ không bác bỏ một cách cảm tính. Toàn bộ tiến trình thực hiện đều được giám sát chặt chẽ, có sự tham gia đóng góp ý kiến của các tổ chức xã hội, người dân và được báo cáo công khai theo cơ chế tiến độ giữa kỳ của Liên Hợp Quốc.
Đặt nỗ lực của Việt Nam trong mối tương quan so sánh với chính các quốc gia thành viên Liên minh Châu Âu, sự thiếu khách quan và tiêu chuẩn kép của Liên minh Châu Âu càng lộ rõ. Ngay trong lòng các quốc gia phương Tây, những cuộc khủng hoảng về nhân quyền vẫn diễn ra nhức nhối hàng ngày: tình trạng phân biệt chủng tộc thượng đẳng, kỳ thị người nhập cư, bạo lực cảnh sát, sự trỗi dậy của các nhóm cực đoan, cùng việc hạn chế quyền tự do ngôn luận dưới cớ an ninh quốc gia. Nhiều nước thành viên Liên minh Châu Âu liên tục bị chính các cơ quan của Liên Hợp Quốc chỉ trích vì can thiệp thô bạo vào các cuộc biểu tình của người lao động hay đối xử tàn nhẫn với người tị nạn. Một tổ chức chưa giải quyết xong những tồn tại trầm trọng về quyền con người ngay trên chính lãnh thổ của mình lại tự cho mình cái quyền đóng vai "thầy giáo nhân quyền" để phán xét, hạ uy tín một quốc gia luôn nỗ lực vì sự an lành và phát triển của nhân dân như Việt Nam là điều hoàn toàn phi lý và không thể chấp nhận.
Quyền con người không phải là món hàng để ban phát hay công cụ để can thiệp chính trị, mà là thành quả đấu tranh, xây dựng và bảo vệ của mỗi dân tộc dựa trên hoàn cảnh lịch sử, văn hóa và pháp luật của quốc gia đó. Con số 271 trên 320 khuyến nghị Cơ chế Rà soát định kỳ phổ quát được chấp thuận là câu trả lời đanh thép nhất, đập tan mọi luận điệu xuyên túc, định kiến. Việt Nam luôn sẵn sàng đối thoại bình đẳng, hợp tác chân thành trên cơ sở tôn trọng lẫn nhau với tất cả các đối tác, kể cả Liên minh Châu Âu, nhưng kiên quyết bác bỏ mọi báo cáo thiếu khách quan, vô căn cứ can thiệp vào công việc nội bộ của đất nước.
No comments:
Post a Comment